Νέα σειρά συνεντεύξεων, αφιερωμένη με πολλή αγάπη σε όλους τους Έλληνες τεχνικούς που ξεροσταλιάζουν πίσω από τις κάμερες, πάνω από τα κοστούμια, ρυθμίζοντας τα μικρόφωνα, σχεδιάζοντας σκηνικά, κόβοντας (και ράβοντας) πλάνα, δηλαδή στους πιο σκληρά εργαζόμενους επαγγελματίες του ελληνικού κινηματογράφου, που για κάποιο λόγο καταφέρνουν ως τώρα να παραμένουν incognito. Όχι πια!
Πρώτο θύμα: Ολυμπία Μυτιληναίου
Ιδιότητα: Διευθύντρια φωτογραφίας
Pièce de résistance: Στρέλλα του Πάνου Χ. Κούτρα
Πώς αποφάσισες να γίνεις διευθύντρια φωτογραφίας; Απ’ όσο ξέρω ελάχιστες γυναίκες κάνουν αυτή τη δουλειά.
Με έβαλε στο χώρο ένας φίλος μου σκηνοθέτης, που μου μίλησε για πρώτη φορά για τη φωτογραφία. Ήτανε το 1986 νομίζω.
Είχες κάνει σχετικές σπουδές ή απλά έτυχε;
Φωτογράφιζα από μικρή, όχι όμως πολύ σοβαρά. Όταν πρωτοήρθα στην Αθήνα έκανα διάφορα πράγματα, αλλά όταν πήγα στη Σχολή Σταυράκου κόλλησα με τη φωτογραφία.
Θυμάμαι μου είχε πει κάποτε μια γνωστή μου διευθύντρια φωτογραφίας ότι έχανε συνεχώς δουλειές γιατί ήταν κοπέλα και οι εταιρείες παραγωγής πίστευαν ότι δεν θα μπορούσε να σηκώνει τα μηχανήματα. Έχουν αλλάξει καθόλου τα πράγματα από τότε;
Αυτό ισχύει ακόμα. Είναι μια ανδροκρατούμενη δουλειά. Όσον αφορά τα μηχανήματα, αυτό εξαρτάται για ποια εποχή μιλάς. Όταν εγώ μπήκα στο χώρο, οι κάμερες ήταν ήδη πιο ελαφριές. Ήταν μεν συμβατές με το βάρος που μπορεί να σηκώσει μια γυναίκα, αλλά είναι γενικά μια πάρα πολύ σκληρή δουλειά. Δεν έχει ωράριο, συχνά δεν έχεις και προσωπική ζωή, είσαι συνέχεια πάνω απ’ το τηλέφωνο… Τα πρώτα 10-15 χρόνια τουλάχιστον πρέπει να είσαι στρατιώτης. Απ’ τη μία λοιπόν είναι δύσκολο για τις γυναίκες λόγω βάρους – αν και αυτό έχει ξεπεραστεί αφού οι κάμερες είναι πολύ πιο ελαφριές τώρα και υπάρχουν αρκετά κορίτσια που δουλεύουν βοηθοί – κι απ’ την άλλη έχει να κάνει με τα προσωπικά σου. Πώς θα κάνεις παιδιά; Πώς θα διατηρήσεις μια οικογένεια; Πάνω στο κυνήγι πρέπει να θυσιάσεις πολλά. Αν όμως έχεις πολλά χρόνια στη δουλειά, όπως εγώ, και έχεις το μεράκι και τις απαραίτητες αντοχές, τον βρίσκεις τον τρόπο. Υπάρχουν όμως στιγμές που λες, τώρα τι κάνω; Πού είναι η ζωή μου; Πού είναι ο χρόνος μου; Αλλά τα βγάζεις πέρα. Υπάρχουν ομάδες γυναικών που δουλεύουν στη φωτογραφία, αλλά μη νομίζεις ότι στο εξωτερικό είναι ευκολότερο. Ούτε κι εκεί βρίσκεις πολλές.
Πώς αντιμετωπίζουν τις διευθύντριες φωτογραφίας οι σκηνοθέτες;
Εξαρτάται αν είναι άντρας και φαντάζεται τη γυναίκα στο σπίτι, στο μπουρδέλο ή στο μπαρ! Στον κινηματογράφο, ας πούμε, είναι πιο εύκολο να σε εμπιστευτεί απ’ ότι στη διαφήμιση.
Εσύ ξεκίνησες αρχικά από τη διαφήμιση;
Ναι. Είναι το ίδιο σκληρά και το ίδιο ευχάριστα. Φωτογραφία κάνεις κι εκεί, μόνο που στη συγκεκριμένη περίπτωση έχεις να αντιμετωπίσεις ένα ταινιάκι 20 ή 30 δευτερολέπτων, ενώ στον κινηματογράφο είναι 1 ή 2 ώρες. Στη διαφήμιση έχεις 1,2,3 άντε και 5 μέρες γύρισμα ενώ στο σινεμά μπορεί να δουλεύεις για 2 μήνες απ’ το πρωί ως το βράδυ.
Επειδή έχω ακούσει ότι η τηλεόραση έχει τρελούς μισθούς φανταζόμουνα ότι σαν χώρος θα είναι πιο ανταγωνιστικός.
Δεν είναι τρελά τα λεφτά στη διαφήμιση. Και μην ξεχνάς ότι στην Ελλάδα δεν πληρώνεται ο κινηματογράφος, όποτε ή σίριαλ θα κάνεις σίριαλ ή διαφήμιση. Κάπως πρέπει να ζήσεις! Με τις ταινίες δεν μπορείς να επιβιώσεις.
Δηλαδή καταλήγεις να κάνεις σινεμά για την προσωπική σου ευχαρίστηση;
Μα δεν μπορώ να λέγομαι διευθύντρια φωτογραφίας αν δεν έχω κάνει κινηματογράφο!
Πόσες ταινίες όμως μπορείς να κάνεις το χρόνο αν δεν σε πληρώνουν;
Πάνω από μια ταινία δεν μπορώ να κάνω. Για να μη σου πω μια ταινία στα δύο χρόνια! Έχω και τη ζωή μου, πληρώνω λογαριασμούς… Μετά από μια καλή χρονιά στη διαφήμιση όμως μπορώ να δουλέψω και λίγο στον κινηματογράφο.
Η πρώτη σου δουλειά ποια ήτανε;
Το 17 στα 18.
Πώς ήταν σαν εμπειρία;
Κοίτα, όλες οι ταινίες που έχω κάνει είναι low budget. Στο 17 στα 18 πέρασα πολύ ωραία γιατί ο Μίμης Κουγιουμτζής, πέρα από τους ηθοποιούς, ήταν ένας άνθρωπος με φοβερές γνώσεις στην κάμερα. Οι low budget ταινίες έχουν ένα άγχος παραπάνω γιατί δεν έχεις τη δυνατότητα να βλέπεις αμέσως το υλικό σου ή να κάνεις ένα screening στο τέλος της εβδομάδας για να ξέρεις τι σου γίνεται. Πρέπει πάντα να ψάχνεις τρόπους να κάνεις τα πράγματα πιο φτηνά, χωρίς όμως να ξεφεύγεις από το concept της ταινίας. Έχει μεγαλύτερο τρέξιμο, αλλά εμένα μου αρέσει, ειδικά αν με ενδιαφέρει και το σενάριο.
Στη Στρέλλα του Πάνου Χ. Κούτρα δηλαδή σε τράβηξε το σενάριο;
Έκτος του ότι με τον Πάνο γνωριζόμαστε πάρα πολλά χρόνια και είναι εκπληκτικός σκηνοθέτης, βρήκα το σενάριο εξαιρετικό. Θεωρώ ότι η Στρέλλα θα είναι σταθμός στην καριέρα μου.
Πώς καταλήξατε σε μια κοινή φωτογραφική προσέγγιση;
Καταρχάς ήτανε μια ταινία που ήθελε λίγο κόκκο, γι’ αυτό επιλέξαμε να γυρίσουμε σε φιλμ 16χιλ. που σαν υφή έχει πολύ ενδιαφέρον. Κατά δεύτερον ήταν μια ταινία ρεαλιστική, άρα η φωτογραφία δεν έπρεπε να είναι ούτε πολύ γυαλιστερή, ούτε πολύ στημένη. Ήθελε μια προσέγγιση πιο νατουραλιστική. Δε θέλαμε πολλά φώτα και Χολιγουντιανές καταστάσεις, κάτι που ούτως ή άλλως απαιτεί πάρα πολλά λεφτά και έχει πίσω του ένα πολύ συγκεκριμένο τρόπο σκέψης. Εμείς θέλαμε η προσέγγιση να είναι πιο απλή, πιο βρόμικη.
Στην συγκεκριμένη ταινία έκανες και κάμερα;
Όχι, κάμερα έκανε ο Γιώργος Μανιάτης.
Αισθάνεσαι ότι έχεις δοκιμαστεί αρκετά στη δουλειά σου;
Η αλήθεια είναι ότι πρέπει να περάσουνε πάρα πολλά χρόνια για να πεις ότι έχεις κατακτήσει σε ένα βαθμό αυτό που σημαίνει φωτισμός. Θέλει φοβερή εμπειρία, αλλά και προσωπική γνώση, κάτι που δεν κατέχεις στα 25 σου. Πρέπει να ωριμάσεις για να βγουν κάποια πράγματα από μέσα σου. Τώρα πια αισθάνομαι πάρα πολύ καλά, αλλά δεν αισθανόμουν το ίδιο πριν 10χρόνια όταν έκανα την πρώτη μου ταινία. Πάντα όμως υπάρχουν προκλήσεις και πάντα ψάχνεις για καινούργια πράγματα, γιατί αυτή είναι η φύση της δουλειάς. Κάθε φορά που ξεκινάς κάτι – ακόμα κι αν είναι ένα διαφημιστικό φιλμάκι 20 δευτερολέπτων – χρειάζεται μια έρευνα.
Links
Στρέλλα με Τρέλα στο mixtape.gr!
www.strellamovie.wordpress.com
www.myspace.com/strellathemovie
