Παρά την αξιοζήλευτη ακαδημαϊκή καριέρα του και τα σημαντικά φιλοσοφικά δοκίμια που έχει κατά καιρούς δημοσιοποιήσει, το ευρύ κοινό θα αναγνωρίζει πάντα τον Ουμπέρτο Έκο, ως τον υπεύθυνο για τίτλους – ορόσημα της σύγχρονης λογοτεχνίας («Το Όνομα του Ρόδου», «Το Εκκρεμές του Φουκώ»). Στα 79 του, συνεχίζει ακάθεκτος να γράφει, προς τέρψιν των πολυάριθμων αναγνωστών του και επιστρέφει με ένα ολοκαίνουριο και ιδιαιτέρως φιλόδοξο μυθιστόρημα.

Το «Κοιμητήριο της Πράγας» δεν είναι απαραίτητα ευκολοδιάβαστο και σίγουρα όχι ελαφρύ ως προς το περιεχόμενο του. Υποθέσεις στις οποίες ενδεχομένως να οδηγηθεί κάποιος, βλέποντας το να φιγουράρει με επιμονή, στις πρώτες θέσεις των ευπώλητων της εγχώριας και όχι μόνο αγοράς. Θα μπορούσε μάλιστα να λογίζεται και ως μια άτυπη διατριβή που πραγματεύεται με αφοσίωση, την Ευρωπαϊκή ιστορία του 19ου αιώνα (χωρίς βέβαια να τηρεί ένα αντίστοιχο ερευνητικό – επιστημονικό πρωτόκολλο παρουσίασης). Ο Γαριβάλδης και η ανεξαρτησία της Ιταλίας, ο Γαλλο-Πρωσικός πόλεμος, η Παρισινή Κομμούνα, ο διαρκώς τροφοδοτούμενος αντισημιτισμός και η αστικοποίηση της κοινωνίας με τις ριζικές αλλαγές που επέφερε…θέματα που παρελαύνουν με ρυθμό, σχεδόν καταιγιστικό, από τις σελίδες του βιβλίου. Αυτό σε καμιά περίπτωση δεν σημαίνει ότι, η μυθοπλασία περνάει σε δεύτερο «πλάνο». Ίσα – ίσα που ο ιστός της υφαίνεται με χαρακτηριστική φροντίδα.

Για να διατηρήσει πάντως τη συνοχή, ο Έκο επινοεί έναν κεντρικό χαρακτήρα με τάσεις σχιζοφρένειας και τον ακολουθεί (αναδρομικά) σε κάθε του βήμα. Ο λοχαγός Σιμονίνι, είναι ένας μοχθηρός τύπος με αντικοινωνική ιδιοσυγκρασία, περιθωριακή συμπεριφορά και κοιλιόδουλες ορέξεις. Κινείται με αυταρέσκεια στα υπόγεια μονοπάτια της ιστορίας, καταφέρνοντας διαρκώς να βρίσκεται πίσω από πλαστογραφίες και συμμετέχοντας σε κάθε είδους μηχανορραφίες. Οι πράξεις του, είτε επηρεάζουν σημαντικά τα τεκταινόμενα, είτε αφήνουν το ίχνος τους, διαμορφώνοντας το κατάλληλο υπόβαθρο, για όλα όσα επρόκειτο να ακολουθήσουν κάποιες δεκαετίες αργότερα. Με τον τραγικό απολογισμό του ολοκαυτώματος, δύο παγκοσμίων πολέμων και εκατομμυρίων νεκρών πολιτών…

Το «Κοιμητήριο της Πράγας» είναι στην ουσία του, ένα σκοτεινό θρίλερ γεμάτο ιστορικά γεγονότα, θεωρίες συνωμοσίας και ενίοτε, λεπτό αλλά αιχμηρό χιούμορ. Μέσω ενός τεράστιου όγκου δεδομένων, πηγών, αναφορών, ο Έκο ανασυνθέτει τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις της εποχής, στην οποία εστιάζει. Πέρα όμως από το δεδομένο ιστορικό ενδιαφέρον του αναγνώσματος, αυτό που πραγματικά κερδίζει τις εντυπώσεις είναι η προσπάθεια του συγγραφέα, να σκιαγραφήσει τα ανθρώπινα πάθη και να αποκρυπτογραφήσει τις δομές ή τους μηχανισμούς της εξουσίας. Η πάλη για την κατάκτηση της και η εύρεση μεθοδολογιών χειραγώγησης των μαζών, ήταν, είναι και θα είναι δεδομένες. Αυτό που αλλάζει στο πέρασμα των αιώνων είναι τα εργαλεία που υιοθετούνται…

Τίτλος: Το Κοιμητήριο της Πράγας
Συγγραφέας: Ουμπέρτο Έκο
Εκδότης: Ψυχογιός, 2011
574 σελίδες

Link
http://www.umbertoeco.com

8