Εικαστική Ανασκόπηση 2008
19/12/2008
Ξεκινάμε καταρχήν με την ελπίδα και την ευχή για το νέο έτος να ισχύσει το "κάθε πέρσι και χειρότερα". Ενώ το 2007 μπήκε αρκετά δυναμικά, με κάποιες εξαιρετικές εκθέσεις το 08 αφήνει μια μάλλον άνοστη γεύση...
Καταρχήν όμως το 2008 μπήκε με μια ανακούφιση εφόσον και περάσαμε τον σκόπελο της πρώτης φοράς με την Μπιενάλε Αθηνών, επιτυχώς και μόνο με μικρές εκδορές. Η εισαγωγή έγινε τον Γενάρη με την συνέχεια της έκθεσης του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) με τίτλο "Σε Ενεστώτα Χρόνο" που αποδείχθηκε μια καλή προσπάθεια, που όμως δεν ήταν τόσο ξεκάθαρη πρόταση ως προς τις επιλογές των καλλιτεχνών ή μάλλον για να το διατυπώσουμε πιο σωστά, ως προς τον συνδυασμό των καλλιτεχνών μεταξύ τους, και την επιλογή της τοποθέτησης των έργων.
Μετά από τις γκαλερί, τον Ιανουάριο ξεχώρισε η πολύ καλή παρουσίαση των σχεδίων της Χριστίνας Κάλμπαρη στην γκαλερί Batagianni. Ευαίσθητα μα και βίαια σχέδια σε μελάνι και μολύβι. Τον Φλεβάρη είδαμε καταρχήν το DesignWalk ακόμα πιο επιτυχημένο για αυτή την χρονιά με παρουσίες γραφείων από την Αγγλία και την Γερμανία, και στη συνέχεια την διπλή έκθεση της γκαλερί Ιλεάνας Τούντα με τον Δημήτρη Μπάμπουλη και τον Δημήτρη Τσουμπλέκα (σχέδια και φωτογραφίες αντίστοιχα). Επίσης ενδιαφέρουσα παρουσίαση για το μήνα αποδείχθηκε αυτή του street artist Η.Ο.P.E., στον χώρο Κ44.
Τον Μάρτη κυριάρχησε σαν παρουσίαση η ομαδική της The Breeder με τίτλο "Giving Head", με τους Uwe Henneken, Διονύση Καβαλλιεράτο, Παναγιώτη Λουκά και Mindy Shapero. Τα γλυπτά του Καβαλιεράτου λειτούργησαν άψογα με τους πίνακες του Λουκά όπως και η ζωγραφική της Henneken δημιούργησε γέφυρες με τα πολυμορφικά, οργανικά σχεδόν γλυπτά της Shapero.
Όμως είχαμε και παρουσιάσεις σε δυο καλλιτέχνες που έχουν αποδείξει την αξία τους στο χρόνο. Λήδα Παπακωσταντίνου και Γιάννης Ψυχοπαίδης τον Μάρτιο, στην a.antonopoulou art και στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης αντίστοιχα. Ταυτόχρονα, είχαμε την τιμή να φιλοξενήσουμε στην Αθήνα τον καλλιτέχνη ULAY, με τον μήνα ULAY στο Booze, και να δούμε την μαγευτική δουλειά αυτού του εξαιρετικού performance και όχι μόνο καλλιτέχνη -και έξω από τη σφαίρα επιρροής της πάλαι ποτέ συνεργάτιδας του Abramovic.
Όμως το πιο ευχάριστα αναπάντεχο προτζεκτ ήταν αυτό της Locus Athens που συνεργάστηκε με το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και παρουσίασε μια σειρά έργων από νέους Τούρκους καλλιτέχνες. Μια ειλικρινά πολύ καλή προσπάθεια από αυτές που είναι απαραίτητες για τους Αθηναίους, ώστε να βλέπουμε και λίγο τέχνη εκτός των τοιχών και της πεπατημένης.
Ο Απρίλιος μπήκε με πολύ βίντεο. Η έκθεση START08 στο Booze, και λίγο αργότερα το γνωστό Athens Video Art Festival. Επίσης στην γκαλερί Bernier/Εliades είχαμε την ατομική του Νίκου Ναυρίδη, που όσα και να πει κανείς για αυτόν τον καλλιτέχνη είναι λίγα. Παρουσίασε μια εγκατάσταση και σχέδια με τον αισιόδοξο τίτλο "Tomorrow will be a wonderful day".
Συνάμα, είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα παρουσίαση νέων καλλιτεχνών στην γκαλερί Ζουμπουλάκη σε επιμέλεια του συγγραφέα Θάνου Σταθόπουλου, όπου δεκαπέντε Έλληνες καλλιτέχνες κλήθηκαν να παίξουν με τα έργα τους, χωρίς όρια: τρικ, παραίσθηση, απόδραση, εμπειρία, ενόραση, ανατροπή, χιούμορ, δήλωση, σαρκασμός, συναισθησία, στοχασμός, σωματικότητα, μελαγχολία, παροξυσμός, χειρονομία.
Τον Μάιο είδαμε τον street artist Στέλιο Φαιτάκη στην Breeder, σε μια παρουσίαση ζωγραφικών έργων πάνω σε καμβά αλλά και στον τοίχο της γκαλερί, με θέματα από συγκρούσεις στους δρόμους, με φιγούρες αστυνομικών, φοιτητών και διαφόρων "στερεότυπων" χαρακτήρων που σήμερα κάθως γράφουμε αυτή την ανασκόπηση, βάσει όλων των γεγονότων στην Αθήνα, μοιάζουν ακόμα πιο επίκαιρα.
Και φυσικά επισκεφτήκαμε την Art Athina στην Κηφισίας στον χώρο της Helexpo όπως και πέρσι, η οποία δεν ήταν όσο επεισοδιακή όσο η περσινή, (καμία σύλληψη) αλλά δυστυχώς ούτε και τόσο ενδιαφέρουσα όσο η προηγούμενη. Πολλά τα λειτουργικά προβλήματα, αρκετές οι ακυρώσεις παρουσίασης από γκαλερί. Εξαίρεση η επιμέλεια της Μαρίνας Φωκίδη στον υπόγειο χώρο της γκαλερί, μια ομαδική με σημαντικούς καλλιτέχνες που ήταν πολύ προσεγμένη και καλοστημένη. Από τα parallel events ξεχώρισε μόνο η ομαδική "Λιοντάρι κάτω από το Ουράνιο τόξο" σε εάν κτίριο της Αιόλου, σε επιμέλεια του καλλιτέχνη Αλέξανδρου Γεωργίου, μια από τις καλύτερες εκθέσεις της χρονιάς, η οποία μας σύστησε σε καλλιτέχνες από το όχι και τόσο μακρινό Ιράν.
Τον Ιούνιο άνοιξε η καινούργια γκαλερί AMP ( Andreas Melas Presents) στο Μεταξουργείο με την έκθεση Mail Out Monsters μια ομαδική με Αμερικανούς κυρίως καλλιτέχνες, και εγκαινιάστηκε ο πολύ-αναμενόμενος χώρος της Ρεβέκκας Καμχή -επίσης στο Μεταξουργείο. Και είχαμε μια πολύ καλή ομαδική από την a.antonopoulou art, το spaghetti a la art, με καλλιτέχνες όπως οι Chapman Brothers -τα τρομερά παιδιά της Βρετανικής εικαστικής σκηνής- αλλά και μεγάλα τέρατα της τέχνης όπως οι David Hockney, Gerhard Richter, Andy Warhol.
Τον Ιούνιο έλαβε χώρα και η μικρή σε διάρκεια ομαδική έκθεση "Auxlang" σε επιμέλεια Τερέζας Παπαμιχάλη και Μαργαρίτας Καταγά, η οποία έγινε σε ένα πολύ όμορφο εγκαταλελειμμένο σπίτι στην Πλάκα, με πολλούς καλλιτέχνες 'Ελληνες και ξένους να συμμετέχουν. Μια διαφορετική έκθεση με πολύ ενέργεια και μια ατμόσφαιρα πραγματικά ομαδική που κατέληξε σε ένα πολύ καλό αποτέλεσμα.
Από την πλευρά των μουσείων/ιδρυμάτων, τον Ιούλιο τελείωσε και η έκθεση Fractured Figure στο ίδρυμα ΔΕΣΤΕ (μετά από σχεδόν ένα χρόνο) που είχε επιμεληθεί ο πολυπράγμων Jeffrey Deitch. και εγκαινιάστηκε η έκθεση των σχεδίων του Goya στην Εθνική Πινακοθήκη. '
Οπως αναμενόταν το υπόλοιπο καλοκαίρι πέρασε ήσυχα, και ερχόμαστε στον Σεπτέμβριο με την έναρξη των δύο ατομικών εκθέσεων των David Claerbout και Ulrich Ruckriem που διήρκεσαν ως τον Δεκέμβρη. Οι εκθέσεις ήταν εξαιρετικές, άλλωστε ο Claerbout είχε παρουσιάσει πριν την δουλειά αυτή στο Centre Pompidou στο Παρίσι, αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι το ΕΜΣΤ, βρήκε επιτέλους την στέγη που του αξίζει, έστω και αν αυτή είναι προσωρινή. Το Ωδείο Αθηνών στην Ρηγίλλης, θα φιλοξενεί στο εξής της εκθέσεις του ΕΜΣΤ, μέχρι να τελειώσει το κτίριο του ΦΙΞ στην Συγγρού (αλλιώς γνωστό ως το εικαστικό "γεφύρι της Άρτας").
Ο Οκτώβρης μπήκε πολύ δυναμικά με την γκαλερί Bernier/Eliades να παρουσιάζει την πρώτη ατομική έκθεση της Marnie Weber με τίτλο Saving the Farm. Η καλλιτέχνιδα από το Λος Άντζελες, με πολλές σημαντικές συμμετοχές σε εκθέσεις ανά τον κόσμο, παρουσίασε βίντεο, ζωγραφικά έργα στα οποία κυριαρχεί το κολάζ, αλλά και γλυπτά. Στην Κ44 είδαμε και την ατομική του Δημήτρη Ιωάννου, μια εγκατάσταση από εξώφυλλα από 500 δίσκους, που ο καλλιτέχνης κράτησε δημιουργώντας μια νέα συλλογή, αυτή των εξώφυλλων, όπου η ιδέα της διαδικασίας συλλογής φαινομενικά άχρηστων πραγμάτων, που λειτουργούν σαν αντικαταστάτες-αναφορές, σαν αντικείμενα επί των αντικειμένων, τα μετατρέπει σε αντικείμενο τέχνης.
Στα τέλη του Οκτώβρη ξεκίνησαν και οι πρώτες εκθέσεις του Μήνα Φωτογραφίας, που πλέον έχει μετονομαστεί σε Athens Photo Festival, οι οποίες συνεχίστηκαν και κορυφώθηκαν όλο τον Νοέμβριο, που ήταν και ο επίσημος μήνας του φεστιβάλ. Tod Papageorge στην γκαλερί Xippas, Νάντια Καλάρα και Περικλής Μπούτος στην cheapart, Βασίλης Κουτσάφτης στην Ελληνοαμερικάνικη ένωση, ομαδική με θέμα τις εμπόλεμες ζώνες στην αίθουσα Μαυρομιχάλη 55, Matt Lips & Caroline May στον χώρο του περιοδικού Ozon, και τέλος Jacques Lacarriere στο Μουσείο Μπενάκη.
Επίσης τον Νοέμβριο είδαμε και τον νέο χώρο της γκαλερί The Breeder, στην οδό Ιάσωνος στο Μεταξουργείο, με δεύτερη έκθεση του νέου χώρου την κοινή παρουσίαση των Διονύση Καβαλιεράτου και Iris Van Dongen, με τίτλο "The ejaculation of the demon". Στην έκθεση είδαμε γλυπτά και πίνακες των δύο καλλιτεχνών, με πολλές αναφορές στις σκοτεινές και υποσυνείδητες εικόνες και συμβολισμούς που έχουν να κάνουν με την σεξουαλικότητα. Ομολογουμένως μια πολύ καλοστημένη έκθεση, και ένας πολύ καλός συνδυασμός των δύο καλλιτεχνών.
Ο Δεκέμβριος μπαίνει με πολλές εκθέσεις ομαδικές όπως συνηθίζουν οι γκαλερί, την παρουσίαση του Poka-Yio στο project room της Gazon Rouge, αλλά και με την κατάλληλη εποχή λόγω διακοπών να δούμε τις μεγάλες εκθέσεις των μουσείων της Αθήνας.
Ώρα λοιπόν για να απολαύσετε με την ησυχία σας την έκθεση "Από τον Tiziano στον Pietro da Cortona: Το Ιερό - ο Μύθος - η ποίηση" στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Μια καλή ευκαιρία για να δούμε "ιερά" έργα του Τιτσιάνο, αν και θα θέλαμε λίγα περισσότερα σε ποσότητα μιας και δεν έχουμε συχνά πολλές ευκαιρίες να βλέπουμε τέτοια έργα στην Αθήνα. Επίσης ο Δεκέμβριος θα είναι ο τελευταίος μήνας της αναδρομικής του Γιώργου Ζογγολόπουλου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ενός καλλιτέχνη πολύ αγαπημένου για τις ομπρέλες του και όχι μόνο...
Αλλά και το Μουσείο Μπενάκη σε Κολωνάκι και Πειραιώς εντυπωσιάζει με δύο εκθέσεις: την έκθεση του Μεξικανού ζωγράφου Francisco Toledo, με σαράντα έξι έργα υγρής μελάνης και ακουαρέλες που δημιουργήθηκαν για την εικονογράφηση του βιβλίου του Αργεντινού συγγραφέα Χόρχε Λουίς Μπόρχες.
Και την κατά την γνώμη μας εδώ και πολύ καιρό χρωστούμενη αναδρομική έκθεση στον μεγάλο Βλάση Κανιάρη, τον μέγα καλλιτέχνη των δεκαετιών 50 και 60, που μέσα από το έργο του μίλησε για την ελληνική κοινωνία με λόγο πολιτικό, και εδώ όταν αναφερόμαστε στο πολιτικό το εννοούμε με την έννοια του κοινωνικού σχολίου, της ευαισθησίας απέναντι στην κοινωνική πραγματικότητα. Ο Κανιάρης στα 80 του χρόνια, το αξίζει όσο τίποτα, και χαιρόμαστε που επιτέλους ευαισθητοποιήθηκαν κάποιοι και προλαβαίνει ένας από αυτούς τους τεράστιους καλλιτέχνες αυτής της γενιάς, να προλάβουν να ακούσουν το μεγάλο ευχαριστώ από το κοινό τους.
Σίγουρα μια πολύ καλή έκθεση για να κλείσει η χρονιά.. ειδικά μετά τα "Δεκεμβριανά 08" όπως αποκαλέστηκαν οι κινητοποιήσεις των τελευταίων εβδομάδων.
Περισσότερα από τον ίδιο συντάκτη...