Αργύρης Ξάφης
14/3/2010
Αν και κρυμμένος πίσω από βαρύ make up και μια κόκκινη μύτη-μεταμφιεσμένος σε κλόουν για τις ανάγκες του ρόλου που υποδύεται φέτος- δεν κρύβεται το ταλέντο του.
Πρωταγωνιστεί στην παράσταση «Δωδέκατη Νύχτα» του Σέξπιρ που μαζί με το έργο «Τι Είδε ο Μπάτλερ» του Τζο Όρτον συνθέτουν την «ιδέα» του «Ο,τι Προτιμάτε» που λανσάρει φέτος ο Θωμάς Μοσχόπουλος στο Θέατρο Αλίκη.
Ξεκίνησε από το Αμόρε το 1997, κέρδισε το βραβείο Χορν για την ερμηνεία του στη συγκλονιστική παράσταση «Το Στρίψιμο της Βίδας» το 2001, καταπιάστηκε με τη συγγραφή και τη σκηνοθεσία και συνεχίζει...
Το «Shopping and Fucking», η πρώτη σου παράσταση το 1997, ήταν μια από τις αφορμές/αιτίες που άλλαξαν -κατά τη γνώμη μου- τη σύσταση του θεατρικού κοινού όπως το ξέραμε πάνω κάτω ως τότε. Οι πλατείες έπαψαν να βρίθουν από κυρίες με γούνες και βαρύ make up και άρχισαν σιγά σιγά να γεμίζουν με νέους ανθρώπους που διψούσαν για θέατρο. Τι έχει αλλάξει, όπως το βλέπεις εσύ, από το 1997 έως σήμερα στο ελληνικό θέατρο;
Συμφωνώ και εγώ για το πώς συνέβαλε το «Shopping and Fucking» στην ανανέωση του θεατρικού κοινού. Οι νέοι εκείνοι, όμως, του '97 είναι πια τριαντάρηδες οικογενειάρχες θεατρόφιλοι και δεν έχει προκύψει κάτι αντίστοιχο για να φέρει τους σημερινούς νέους στο θέατρο. Η αλήθεια είναι ότι έχουν πάψει κιόλας να συμβαίνουν πράγματα ούτως ή άλλως οπότε δυσκολεύει η κατάσταση. Και το γαμώτο είναι ότι το θέατρο τους χρειάζεται τους νέους ανθρώπους. Αυτοί είναι η δύναμη του.
Η ιστορία, πάντως, του πως βρέθηκες στο Αμόρε είναι κάπως παράδοξη.
Δεν ήξερα καν που βρισκόταν το Αμόρε, ήμουν γενικώς άσχετος από θέατρο από τότε που μπήκα στη σχολή ώσπου τη στιγμή που αποφοίτησα. Οι συμφοιτητές μου ήξεραν για μια οντισιόν που είχε αναγγελθεί στο Αμόρε για νέους ηθοποιούς και έδωσαν και το δικό μου όνομα, χωρίς να έχω ιδέα. Το έμαθα μια μέρα πριν και έτρεχα τελευταία στιγμή να μάθω κανένα κείμενο για να έχω κάτι να πω! Φτάνω στο θέατρο, μπαίνω στην αίθουσα και ο Γιάννης Χουβαρδάς με υποδέχεται με ένα «Yo!». Ήμουν αρκετά παχουλός και ντυνόμουν σαν ράπερ τότε- γελοίο άτομο. Κάνω την οντισιόν και φεύγω. Λίγο καιρό αργότερα με φωνάζουν για να με δει ένας νέος σκηνοθέτης ονόματι Θωμάς Μοσχόπουλος. Πάω τρέχοντας πάλι, γιατί δούλευα το βράδυ σαν DJ και δεν προλάβαινα. Γνωριζόμαστε, λέω τα λόγια μου και τους καλώ κιόλας στο τέλος στο μπαρ που δούλευα και φεύγω. Περνάει ο καιρός -στο μεταξύ εγώ δεν μένω πια στους γονείς μου- και με ψάχνουν από το Αμόρε στο τηλέφωνο του πατρικού μου για να μου πουν ότι ενδιαφέρεται ο Μοσχόπουλος να συνεργαστούμε στο «Shopping and Fucking» αλλά δε με βρίσκουν. Ο πατέρας μου λείπει, είναι στη δουλειά και η μητέρα μου στην δικιά της μητέρα στην Νάουσα, άδειο το σπίτι. Και τραβάει αυτό ένα μήνα. Κάποια στιγμή πάω στο σπίτι των γονιών μου για να πάρω κάτι πράγματα. Και στο δεκάλεπτο που βρίσκομαι εκεί χτυπάει το τηλέφωνο, το σηκώνω, είναι ο Χουβαρδάς. Μου λέει πως με ψάχνουν και να πάω να μιλήσω στον Μοσχόπουλο γιατί φεύγει για διακοπές και έχει αποφασίσει να πάρει άλλον αν δεν μιλήσουμε ...σήμερα. Πάλι τρέξιμο ως το σπίτι του Θωμά. Και κάπου εδώ ξεκινάει και μια άλλη ιστορία, μια φιλία χρόνων.Ήταν εντελώς ξεκάθαρος μαζί μου. Μου είπε «δεν ξέρω πως θα το κάνουμε αυτό το έργο. Ξέρω μόνο ότι μου αρέσει και είναι προσωπικό». Αρχίσαμε να μιλάμε για μουσική και βρεθήκαμε να πηγαίνουμε παρέα τα χαράματα στο αεροδρόμιο για να φύγει. The rest is history...
Τα τελευταία χρόνια το θέατρο έχει κατακλυστεί από ομάδες. Χωρίς να έχετε μια ταμπέλα, έναν τίτλο, μια ονομασία είστε παρόλα αυτά από τους πρώτους που σχημάτισαν μια ομάδα, την ομάδα του Αμόρε. Πόση σημασία έχει η έννοια αυτή, της ομάδας, για΄σένα;
Αυτό είναι ένα τεράστιο θέμα. «Ομάδα». Τελείως παρεξηγημένη έννοια. Μπορεί να καταντήσει ακόμα και απωθητική. Βλέπω αρκετούς που θεωρούν πως ομάδα σημαίνει πως κάποιοι δουλεύουν μαζί παραπάνω από μία φορά. Είναι αστείο αυτό. Και υπάρχουν και ομάδες που τα μέλη τους είναι εξαρτημένα ο ένας από τον άλλον. Όχι. Για μένα, για να ισχύει η έννοια της ομάδας, πρέπει να αποτελείται από ανθρώπους αυτόνομους, ανεξάρτητους που η κάθε συνάντηση να είναι μια συνειδητή προσπάθεια να παράγουν κάτι καλύτερο από πριν και να μην κοροϊδεύουν τους εαυτούς τους-λιβανίζοντας ο ένας τα γένια του άλλου. Τι να πρωτοπώ. Με έχει απασχολήσει πολύ το θέμα ομάδα. Ακόμη και στην σχολή που διδάσκω, δεν ξέρω πως να προτείνω αυτή την ιδέα καθοδηγώντας τους παράλληλα να μην καταπατήσουν την προσωπικότητα τους.
Στο διάστημα που μεσολάβησε από την πρώτη σου εμφάνιση έως σήμερα έγραψες ένα έργο, σκηνοθέτησες κιόλας.
Η σκηνοθεσία και η συγγραφή για μένα-που είμαι ηθοποιός-γεννήθηκαν σαν εποχιακές ανάγκες. Εξαιτίας μιας συνεργασίας ή ενός κειμένου ή ενός συγκεκριμένου θέματος που δεν γινόταν να ασχοληθώ αλλιώς παρά μόνο αν το έκανα εγώ. Δεν μπορώ να σκεφτώ τον εαυτό μου να μην τα ξανακάνει, γιατί με ξέρω. Σίγουρα θα βρεθεί μια στιγμή που θα σκάσω αν δεν μιλήσω για κάτι.
Υπάρχουν κατηγορίες θεατών;
Όχι δεν υπάρχουν.Όσο και αν θα το ήθελα για να έχω και εγώ άλλοθι. Υπάρχουν μόνο στο βαθμό που υπάρχουν και κατηγορίες και ποιότητες θεαμάτων και έτσι άλλος είναι του φαστ φουντ και άλλος του εστιατορίου.
Δεν εμφανίστηκες παρά ελάχιστες φορές στη μικρή οθόνη. Την απαξιώνεις;
Δεν την απαξιώνω -αν και έχει πέσει πολύ το επίπεδο- καθόλου. Είναι αποτέλεσμα πολλών πραγμάτων το ότι δεν κάνω πολλή τηλεόραση. Κυρίως οφείλεται στο ότι δεν έχω ποτέ χρόνο για να κάτσω να κάνω ένα ολόκληρο σήριαλ. Συνήθως έχει κλείσει η σεζόν με παραστάσεις, πρόβες, σχολή κτλ. Προτιμώ να περνάω την ζωή μου με ανθρώπους που γουστάρω και, να σου πω την αλήθεια, μάλλον έχω κακοπέσει στην τηλεόραση και δεν το έχω ευχαριστηθεί. Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια γνωριστήκαμε καλύτερα με τον Πάνο Κοκκινοπουλο (10η Εντολη, 3ος Νομος κτλ) και θέλουμε και δουλεύουμε συχνά μαζί.
Με τον Θωμά Μοσχόπουλο έχεις δουλέψει σε αμέτρητες παραστάσεις και πέρα από την επαγγελματική συνεργασία σας συνδέει και σχέση φιλική. Δυσχεραίνει ή διευκολύνει αυτό τη δουλειά;
Με τον Θωμά έχουμε βρει το μέτρο στην συνεργασία και νομίζω πως το γεγονός ότι ταιριάζουμε σαν άνθρωποι και είμαστε φίλοι βοηθάει. Τώρα πια συνεννοούμαστε προτού καν χρειαστεί να εμπλακούμε σε συζητήσεις. Κερδίζεις πολύτιμο χρόνο! Δεν ξέρω αν είναι κανόνας, αλλά το να ξέρεις ότι μοιράζεσαι πολλούς κοινούς στόχους και το ότι υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός και εκτίμηση βοηθάει.
«Αν αυτό τώρα το έβλεπα στο θέατρο, θα το θεωρούσα υπερβολικό» είναι μια φράση που ακούγεται και στα δύο έργα. Και αυτό ακριβώς είναι, συχνά, το πρόβλημα του σύγχρονου θεάτρου. Είναι υπερβολικό, εκ φύσεως και αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά για ορισμένους δυνητικούς θεατές. Τι πρέπει να συμβεί στο θέατρο για να γίνει πιο θελκτικό;
Δεν έχω πιστέψει ποτέ πως το βασικό πρόβλημα στο θέατρο είναι η υπερβολή. Αντίθετα βρίσκω πως τα βασικά κουσούρια του είναι η αδιαφορία, η μετριοπάθεια και η σοβαροφάνεια. Δεν συγκρίνω σε καμία περίπτωση το ελληνικό θέατρο με τον ελληνικό κινηματογράφο, πάντως, ο οποίος είναι ακόμη πολύ πίσω όσον αφορά στο τι προσφέρει στην τέχνη. Είναι πιο άτολμος από ο, τι το θέατρο -και αναφέρομαι στην συντριπτική πλειοψηφία του και όχι στο σύνολό του μια που, φυσικά, υπάρχουν εξαιρέσεις. Λοιπόν, στο θέμα μας: πιστεύω πως το θέατρο πρέπει να κάνει ακριβώς ότι και η κοινωνία μας: να γίνει πιο πολιτικά ενεργό και διαδραστικό. Όχι λειτουργώντας διαλυτικά όμως -γιατί έχουμε καταλήξει να θεωρούμε πολιτική δράση την διάλυση των πάντων- αλλά συνθετικά και με προτάσεις για να χτίσουμε. Με χαλάει το χάος.
Στην παράσταση συμπρωταγωνιστεί η μουσική και εσύ βρέθηκες να τραγουδάς Beatles και ελισαβετιανές μελωδίες επί σκηνής!
Όλη την ώρα ακούω μουσική ή τραγουδάω, τώρα και επί σκηνής! Το «Because» είναι διασκευασμένο σε ελισαβετιανό, με βιόλα ντα γκαμα κτλ και το «Golden Slumbers» είχε έτσι κι αλλιώς στίχους από την εποχή του Σέξπιρ, τους οποίους οι Beatles χρησιμοποίησαν και μελοποίησαν.
Τα σοφότερα λόγια βάζει ο Σέξπιρ στα στόματα των τρελών του. H τρέλα κάνει το γύρο του κόσμου και δίνει παντού το φως της τελικά;
Η χρήση των «τρελών» στον Σέξπιρ έχει γίνει αντικείμενο μελέτης και συγγραφής πολλών βιβλίων. Τόμοι επί τόμων για το θέμα. Κάθε φορά που φωτιζόταν μια ατάκα από τα λόγια του τρελού -που δεν λέει ανοησίες δηλαδή για να μπερδέψει απλώς τον κόσμο- ήταν συγκλονιστικό για μένα. Και, ναι, η τρέλα κάνει και πρέπει να κάνει τον γύρο του κόσμου και να δίνει παντού το φως της. Είναι απαραίτητο συν-συστατικό της μίζερης και με δεδομένο τέλος ζωής μας.
Το θέατρο είχε -και θα εξακολουθήσει να έχει, ακόμα και αν δεν γίνεται πάντα αντιληπτή- πολιτική διάσταση. Πόσο σε απασχολεί το τι συμβαίνει στον κόσμο, γύρω σου και πώς σου φαίνεται η παρούσα κατάσταση που χαρακτηρίζεται από μία και μόνο λέξη, τη λέξη «κρίση»;
Το κακό με αυτό το θέμα είναι πως η ποσότητα συζητήσεων που έχουν γίνει είναι αντιστρόφως ανάλογες με τις πράξεις και τις ενέργειες για την αντιμετώπισή του. Ώρες επί ωρών, συζητήσεις επί συζητήσεων, επιτροπές επί επιτροπών. Θέλει δουλειά συνειδητή και συγκεκριμένη από όλους μας. Εγώ κάνω το μέρος μου στην κοινώνία: δουλεύω, προσφέρω και αμοίβομαι όσο αναλογεί με την ανάγκη για θέατρο της εποχής-δηλαδή λίγο. Αλλά αυτό πρέπει να κάνω τώρα. Και υπομονή-που λέω και συνέχεια.Όσο Ελληνάρας είμαι από την μια, τόσο και μου αρέσει η ασφάλεια, η ομορφιά και η ησυχία από την άλλη.
Αν τα πράγματα δεν πάνε καλά στο θέατρο λες να τα παρατήσεις και να ξαναπιάσεις τις σπουδές σου στο Πολυτεχνείο, μήπως να γίνεις τραγουδιστής;
Το καλό με το να έχεις κάνει 100 δουλειές στην ζωή σου είναι πως δεν φοβάσαι πως θα πεινάσεις. Από σφραγίδες-που φτιάχνει ο πατέρας μου-μέχρι τραγουδιστής, όλο και κάτι θα βρω να κάνω...
Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια;
Τετριμμένο αλλά αληθινό: διακοπές. Έχω 2-3 χρόνια να πάω διακοπές καλοκαίρι και τωρα μου χρειάζονται. Ελπίζω να το πετύχω!
Περισσότερα από τον ίδιο συντάκτη...