Ornette Coleman
9/7/2008
Το να «συμπυκνώσει» κανείς 50 ολόκληρα χρόνια καριέρας (και τι καριέρας!) ενός ήδη «αγιοποιημένου» μουσικού σε ένα κείμενο για το διαδίκτυο αποτελεί σίγουρα από δύσκολο έως ακατόρθωτο εγχείρημα. Θα προσπαθήσουμε πάντως να σας δώσουμε ένα συνοπτικό timeline, με «στάσεις» στα κύρια σημεία τού έργου, του 78χρονου αμερικάνου jazz μουσικού και συνθέτη Ornette Coleman, μιας προσωπικότητας που έχει ήδη μπει στο πάνθεον δίπλα σε άλλες μεγάλες μορφές της Μουσικής (ναι, με κεφαλαίο το Μ).
1930
Γεννιέται ο Ornette Coleman στις 9/3 στο Fort Worth του Texas.
1944
Σε ηλικία 14 ετών αποκτά το πρώτο του σαξόφωνο. Επηρεασμένος και από το στυλ του Charlie Parker, μαθαίνει το όργανο σχεδόν μόνος του και στην συνέχεια παίζει σε διάφορες τοπικές blues μπάντες και περιοδεύει μαζί τους.
Αρχές δεκαετίας 1950
Μετακομίζει στο Los Angeles όπου έρχεται σε επαφή με άλλους αντίστοιχους πρωτοπόρους μουσικούς όπως ο Don Cherry, Billy Higgins, κλπ και προσπαθεί να προχωρήσει στην μουσική δουλεύοντας παράλληλα σε κάθε είδους δουλειά για να συντηρηθεί.
1958
Κυκλοφορεί το ντεμπούτο του Something Else!!! (Contemporary Records), το οποίο θεωρήθηκε αμφιλεγόμενο στην εποχή του αλλά σήμερα θεωρείται αδιαμφισβήτητο classic.
1959
Έχοντας ήδη υπογράψει στην Atlantic Records, κυκλοφορεί το εμβληματικό και απόλυτα εύστοχο όσον αφορά τον τίτλο του The Shape Of Jazz To Come (σ.σ. απαραίτητο σε κάθε δισκοθήκη) ενώ οι εμφανίσεις του στο θρυλικό club Five Spots της Νέας Υόρκης τον φέρνουν στο προσκήνιο διχάζοντας όμως παράλληλα τους κριτικούς.
1960
Κυκλοφορεί το Free Jazz: A Collective Improvisation με χρήση δύο κουαρτέτων που παίζουν στο δεξί και αριστερό «κανάλι» αντίστοιχα. Απλά ένα από τα κορυφαία έργα αυτοσχεδιαστικής μουσικής του 20ου αιώνα, αν και κανένα επίθετο ή υπερθετικός όρος δεν μπορεί να αποδώσει πραγματικά το μέγεθος του και τους δρόμους που άνοιξε ως έργο.
1962 - 1965
Αποσύρεται κατά τρόπον τινά από την μουσική, γυρνάει στο τενόρο σαξόφωνο από το άλτο ενώ μαθαίνει επιπλέον βιολί και τρομπέτα - όργανα που θα χρησιμοποιήσει κατά κόρον στην υπόλοιπη καριέρα του.
1965 - 1967
Επανέρχεται στην δισκογραφία στην Blue Note όπου ξεχωρίζουν τα ζωντανά ηχογραφημένα στην Στοκχόλμη At The Golden Circle Vol.1 & Vol.2. Ας σημειωθεί και η πρώτη εμφάνιση του γιου του Denardo, σε ηλικία μόλις 10 ετών (!) πίσω από τα drums στο άλμπουμ The Empty Foxhole (1966). Ο Denardo Coleman συνοδεύει τον πατέρα του στα drums μέχρι και σήμερα.
1968
Παρουσιάζει το πρώτο ορχηστρικό του έργο με την βοήθεια 25μελούς ορχήστρας και τίτλο Sun Suite στο Berkeley της Καλιφόρνια.
1972
Ο Ornette Coleman γράφει και παρουσιάζει στο Newport Jazz Festival της ίδιας χρονιάς το συμφωνικό έργο με τίτλο Skies Of America. Το εν λόγω έργο θα παρουσιαστεί με διάφορες μορφές και σε διάφορες παραστάσεις τα επόμενα χρόνια, ακόμα και με πρωτότυπη χρήση πολυμέσων.
1973 - 1983
Ταξιδεύει και ηχογραφεί στο Μαρόκο με τους Master Musicians Of Joujouka και περιοδεύει στην Νιγηρία. Επιστρέφοντας στις Η.Π.Α. «βουτάει» και στον ηλεκτρικό ήχο που ήδη κυριαρχεί στην jazz της εποχής (βλέπε: Jazz rock και Fusion) και δημιουργεί τους Prime Time, ένα πραγματικά ιδιαίτερο γκρουπ στο οποίο συμμετείχε πληθώρα μουσικών, με τους οποίους ηχογραφεί και κυκλοφορεί άλμπουμ όπως τα Dancing On Your Head (1976), Body Meta (1976) και Of Human Feelings(1979).
1986 - 1988
Επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνια χάρη στην συνεργασία του με τον βιρτουόζο κιθαρίστα Pat Metheny στο κοινό τους άλμπουμ Song X (Geffen Records). To 1987 κυκλοφορεί το In All Languages όπου συνυπάρχουν τόσο το «κλασικό» κουαρτέτο του (Don Cherry, Billy Higgins, Charlie Haden) όσο και οι Prime Time ενώ στο Virgin Beauty του 1988 συμμετέχει ο Jerry Garcia στην κιθάρα, μια συνεργασία που θα επεκταθεί αργότερα με τον Ornette Coleman να συμμετέχει σε ζωντανές εμφανίσεις των Grateful Dead.
1991
Συμμετέχει στο soundtrack της ταινίας Naked Lunch του David Cronenberg.
1994 - 2004
Ο Ornette Coleman δημιουργεί την δική του εταιρεία Harmolodic (η λέξη αναφέρεται στην μουσική του φιλοσοφία) και συνεργάζεται με την Verve για μια σειρά δίσκων με αρχή το αρκετά πειραματικό Tone Dialing (1995) που περιλαμβάνει ακόμα και ένα ραπ κομμάτι! Σε μια από τις σπάνιες εμφανίσεις του σε δίσκους άλλων μουσικών, συμμετέχει στο The Raven του Lou Reed το 2003.
2005 έως σήμερα...
Ηχογραφεί ζωντανά στην Γερμανία τον Οκτώβρη του 2005 και κυκλοφορεί το πρώτο άλμπουμ μετά από αρκετό καιρό και με τίτλο Sound Grammar (2006), χάρις στο οποίο γνωρίζει αποθεωτικές κριτικές και κέρδισε το Βραβείο Pulitzer στην μουσική για το 2007.
Τον Φεβρουάριο του 2007 αναγνωρίζεται η συνολική προσφορά του στην μουσική με την βράβευση του με βραβείο Grammy.
Τον Ιούνιο του 2007 κατά την διάρκεια εμφάνισης του σε συναυλία στο Tennessee καταρρέει επί σκηνής από την ζέστη και μεταφέρεται εσπευσμένα στο νοσοκομείο αλλά ευτυχώς συνέρχεται γρήγορα και χωρίς άλλα προβλήματα.
Στις 3/7/2008 ξεκίνησε στην Γαλλία η μίνι καλοκαιρινή ευρωπαϊκή περιοδεία του που τον φέρνει για μια και μόνη εμφάνιση στο Θέατρο Παλλάς την Παρασκευή 11/7. Εννοείται ότι δεν νοείται να χάσετε αυτήν την ευκαιρία να δείτε τον Ornette Coleman και να απολαύσετε την γεμάτη συναίσθημα μουσική του, μιας και πρόκειται από τις πιο σημαντικές συναυλίες του καλοκαιριού και πιθανότατα μοναδική ευκαιρία να απορροφήσουμε λίγη από την λάμψη του ταλέντου του.
Πηγές και Links για περαιτέρω ανάγνωση:
http://www.ornettecoleman.com/
http://www.myspace.com/ornettecolemanfreejazz
Ornette Coleman @ All Music Guide
Ornette Coleman @ All About Jazz
Ornette Coleman Biography @ Pulitzer
http://en.wikipedia.org/wiki/Ornette_Coleman
Περισσότερα από τον ίδιο συντάκτη...