«Το πλαστικό ήταν η αφορμή, όχι το ίδιο το θέμα, πώς να πούμε κάποια πράγματα συμβολικά. Οι άνθρωποι ήταν πάντα πλαστικοί και ίσως παλιότερα να ήταν και πιο πλαστικοί. Σε μια παλιότερη εποχή σου χρειαζότανε περισσότερο πλαστικό ή μια διαφορετικού είδους προστασία, για να αντέξεις».
Η παράσταση σας στηρίχτηκε στις αρχές του Devised Theatre, μιας «μεθόδου» ευρέως διαδεδομένης στο εξωτερικό τις τελευταίες δεκαετίες, που εδώ και λίγα χρόνια ήρθε σαν μόδα και στην Ελλάδα. Με τον όρο αυτό εννοούμε μια μέθοδο δημιουργίας μιας παράστασης / performance, που βασίζεται σε οτιδήποτε- μια ιδέα, ένα αντικείμενο, ένα κείμενο, μια φωτογραφία ακόμη κι ένα θεατρικό έργο, πάνω στο οποίο η ομάδα δουλεύει μέσα από τις πρόβες με ποικίλους τρόπους, όπως αυτοσχεδιασμούς, χτίζοντας την παράσταση. Τι έχετε κρατήσει από τη διαδικασία αυτή και τις μέχρι τώρα παραστάσεις σας;
Ήταν μια δημιουργική διαδικασία στην οποία ανακαλύπτεις νέα άγνωστα μέχρι τότε εκφραστικά μέσα του ίδιου σου του εαυτού. O ηθοποιός είναι και δημιουργός με έναν πολύ πιο άμεσο τρόπο και όχι απλώς το στρατιωτάκι που καλείται να κάνει πρόβα κάτω από τις οδηγίες του σκηνοθέτη. Τον πρώτο καιρό, όταν ξεκινήσαμε να δουλεύουμε, και έπρεπε από το χάος χωρίς κείμενο με μια απόλυτη ελευθερία να κάνουμε το οτιδήποτε, μπήκαμε σε μια δημιουργική φάση. Μπαίναμε στο μετρό και βλέπαμε θεατρικές παραστάσεις.
Μέσα από τη μέθοδο αυτή δίνεται η ευκαιρία να αναδειχτεί η δυναμική τα ομάδας. Μήπως έχουμε περάσει από την εποχή του σκηνοθέτη (20ος αιώνας), στην εποχή της ομάδας;
Μακάρι. Στην Ελλάδα είναι δύσκολο να το πεις αυτό, γιατί πουθενά στην ζωή μας δεν λειτουργούμε ομαδικά, είναι θέμα παιδείας. Το πείραμα που κάναμε εδώ είναι 100 % ομαδική δουλειά. Είναι πολύ διαφορετικό όταν πέντε μυαλά σκέφτονται και δουλεύουν πάνω σε κάτι και αλλιώς όταν είναι ένας ο οποίος δίνει εντολές. Σε αυτή την περίπτωση, είναι πιο δύσκολη η θέση του «σκηνοθέτη», καθώς αναθεωρείται ο ρόλος του και οι αρμοδιότητες του, όπως και οι αρμοδιότητες του ηθοποιού πλέον. Ο ρόλος του σκηνοθέτη είναι να κρατήσει τις ισορροπίες, να συντονίσει την ομάδα και να δημιουργήσει έναν κοινό κώδικα επικοινωνίας. Από την άλλη μεριά, το πακέτο του ηθοποιού πρέπει να περιλαμβάνει τεχνικές γνώσεις, να μπορεί να μιλάει και να μπορεί να κινείται, γιατί όλα αυτά είναι τα εργαλεία με τα οποία ο σκηνοθέτης θα στήσει την δουλειά αυτή. Θα πρέπει όμως ο ηθοποιός να είναι και ο ίδιος καλλιτέχνης, όχι φορέας της τέχνης κάποιου άλλου, γιατί δεν είναι ότι θα ερμηνεύσει μόνο κάτι που θα του δοθεί.
Θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε κάποιο συγκεκριμένο είδος θεάτρου σήμερα ως «Σύγχρονο Θέατρο»;
Το Devised Theatre είναι ένας πολύ ξενικός όρος. Η πρόθεσή μας στο θέατρο είναι όχι τόσο να αναπαράγουμε μια φόρμα που υπάρχει ήδη ως δεδομένη έξω, αλλά να ανακαλύψουμε την δικιά μας φόρμα, με την δική μας γλώσσα, την δική μας παιδεία, την δική μας καθημερινότητα. ¶σχετα με το αν είναι πρωτοποριακό ή μοντέρνο να είναι κάτι που μας αφορά όλους και να συμβαίνει τώρα, αύριο μπορεί να είναι παλιό παρωχημένο. Ότι έχουμε φέρει σε αυτή την παράσταση, είναι ζητήματα που εμάς αυτή την στιγμή, μας καίνε, που συμβαίνουν γύρω μας και που τα μεταφέρουμε ο καθένας με τον δικό του τρόπο και την δική του οπτική πάνω στην σκηνή, οπότε με αυτή βρισκόμαστε κοντά σε ένα σύγχρονο θέατρο. Παρόλα αυτά για να κάνουμε Devised Theatre, βασιστήκαμε και πάλι σε φόρμες που είναι γνωστές στο κλασικό θέατρο, άρα ένας ηθοποιός ακόμη κι αν ασχολείται με αυτού του είδους το θέατρο, πρέπει να διαθέτει μια κλασική παιδεία.
Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται συνεχώς νέες θεατρικές ομάδες. Πέρα από την πρέσβευση κοινών αναζητήσεων και την πρακτική αναγκαιότητα, όπως η έλλειψη χρημάτων ή ότι μια θεατρική ομάδα μπορεί να λειτουργήσει ως ένα μέσο ανάδειξης νέων δημιουργών, πώς θα σχολιάζατε αυτό το φαινόμενο ως μέλη μιας από αυτές;
Κάποιες θα επιβιώσουνε και κάποιες άλλες όχι, αλλά το θέμα είναι να υπάρχει ένα βήμα για ανθρώπους που πραγματικά θέλουν να ασχοληθούν με το θέατρο και να δίνονται ευκαιρίες. Πρέπει επιτέλους να σπάσει αυτό το κατεστημένο του ενός είδους, να υπάρχουν πολλές επιλογές και τελικά ο χρόνος θα δείξει αν υπάρχει κοινό ή όχι κι αν κάνεις καλά την δουλειά σου ή αν δεν την κάνεις. Αυτά τα πράγματα τα διεκδικείς. Από την άλλη μεριά, το ότι υπάρχουν πολλές ομάδες αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα, είναι γιατί στην πραγματικότητα κανείς δεν θέλει να μπει στην διαδικασία ομάδας. Αυτή την στιγμή, οι νέες ομάδες λειτουργούν ατομικιστικά, και η ενέργεια διασπάται προς πολλές κατευθύνσεις.
Plastic People. Εξωτερικά είμαστε ήδη από τα ρούχα που φοράμε, μέχρι την τροφή που καταναλώνουμε και τα αντικείμενα καθημερινής χρήσης.
¶μα αναλογιστούμε πόσο είμαστε περικυκλωμένοι από το πλαστικό, ίσως να είναι και λίγο τρομακτικό το μέγεθος. Τα ρούχα μας είναι πλαστικά, από πετρέλαιο είναι φτιαγμένα όλα.
Έχουμε κρυφτεί πίσω από ένα πλαστικό περιτύλιγμα; Εάν ναι, τότε πώς και πού θα ψάξουμε για την ουσία και την μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου;
Κάτω από το πλαστικό, όσο κι αν είναι αυτό σε έκταση και πάχος, είμαστε μοναδικοί. Ακόμη και ο τρόπος που το φοράει ο καθένας είναι μοναδικός. Μήπως γίνει και η ηθική μας από πλαστικό, μέσα στα επόμενα χρόνια. Ποτέ δεν ξέρεις που μπορεί να οδηγήσει αυτό;
Ίσως στα λόγια της αλεπούς προς τον Μικρό Πρίγκιπα «Οι άνθρωποι δεν έχουν πια καιρό να γνωρίσουν τίποτα. Τα αγοράζουν όλα έτοιμα στα εμπορικά. Καθώς όμως τα εμπορικά δεν πουλάνε φίλους, οι άνθρωποι δεν έχουν πια φίλους. Αν θες ένα φίλο, ημέρωσε με!… ο ένας θα έχει την ανάγκη του άλλου. Για μένα εσύ θα είσαι μοναδικός στο κόσμο. Για σένα εγώ θα είμαι μοναδική στον κόσμο…».
Τελικά η μοναδικότητα έγκειται μόνο στην σχέση σου με κάποιον άλλο. Είσαι μοναδικός μόνο όταν υπάρχει και κάποιος άλλος δίπλα σου, γιατί τότε καταλαβαίνετε ότι έχετε κάποια πράγματα κοινά και κάποια άλλα διαφορετικά. Όταν καταφέρουμε και τρυπήσουμε αυτό το πλαστικό, εκεί θα περάσουν οι ανάσες μας. Και το ερώτημα είναι θα πρέπει να το τρυπήσουμε τελικά το πλαστικό; Τι θα βγει από μέσα; Θα μπορέσουμε να το αντέξουμε; Ίσως να είναι καλό είναι να είσαι μέσα στο πλαστικό, στον βαθμό που δεν ασφυκτιάς. Αντικειμενικά το πλαστικό δημιουργεί ασφάλεια, είναι βόλεμα. Ταυτόχρονα είναι πολύ δύσκολο να διατηρήσεις αυτό το πλαστικό άθικτο, θέλει κόπο και θυσία, όπως πλαστικές εγχειρήσεις, χρήμα. Τι είναι το πλαστικό για τον καθένα; Η εικόνα που αισθάνεται ασφαλής. Το πλαστικό το χρησιμοποιούμε με την έννοια του ότι έχει κάποιες ιδιότητες πάνω στις οποίες δουλέψαμε, όπως το ότι είναι εύπλαστο κι ανθεκτικό. Δεν είναι το πλαστικό το ίδιο. Πώς επηρεάζουν αυτές οι ιδιότητες, τις ανθρώπινες ιδιότητες; Τι σημαίνει ένας ανθεκτικός άνθρωπος; Το πρότυπο του σύγχρονου ανθρώπου, πρέπει να είναι ένας άνθρωπος που θα αντέχει, αλλιώς λυγίζει, σπάει, ραγίζει.
Παρακολουθώντας την παράσταση, η πρώτη λέξη που μου ήρθε στο μυαλό προσπαθώντας να δώσω έναν χαρακτηρισμό για το «Plastic People» ήταν η «Ποιητικότητα»
Είναι αναγκαία στο θέατρο.
Ομάδα epta : Μιχάλης Γεωργίου, Αναστασία Αρβανίτη, Βίκυ Μαστρογιάννη, Βαγγέλης Παπαδάκης, ¶λκης Ζούπας και Τζωρτζίνα Κακουδάκη.
Αντιθέατρο Μαρίας Ξενουδάκη – Studio Πρώτες Ύλες
Μοσχονησίων 36, Πλ. Αμερικής
Τηλ: 210 8661168
