“Γιατί τα σκότωσες μωρή γυναίκα τα παιδιά;”

Είναι έγκλημα πάθους ή λάθους; εκδίκησης, παράνοιας, βαρβαρότητας, υπερηφάνειας, αντίδρασης ή αδιεξόδου;

Η Μήδεια, η βάρβαρη πριγκίπισσα της πλέον ξεχασμένης στο παρελθόν Αργοναυτικής εκστρατείας, κατασκηνωμένη έξω από την Κόρινθο μαθαίνει τα νέα ότι ο καλός της, πατέρας των παιδιών της, άντρας και κουβαλητής της και δεινός πάλαι πότε πολεμιστής Ιάσονας, για τον οποίο θυσίασε και φόνευσε καταγωγή και φαμίλια, ετοιμάζει πίσω από την πλάτη της άλλο γάμο με την κόρη του βασιλιά της Κορίνθου Κρέοντα. Προδομένη, ατιμασμένη και φοβούμενη για την τύχη των παιδιών της (κ ίσως και λίγο σαλεμένη, ίσως) ετοιμάζει σχέδιο εκδίκησης υπερπαραγωγή. κωλοσούρνεται ταπεινά στα πόδια του βασιλιά που έρχεται να την εξορίσει, για μια (θανάσιμη) μέρα παράταση χάριτος. Γλύφει και μανουβράρει τον έτερο βασιλιά Αιγέα για την ασφαλή απόδραση της και τον Χορό των γυναικών της Κορίνθου για την σιγή τους. Και μετά την αναμέτρηση της με τον αφελή και στα μάτια της προδότη της καρδιάς και τιμής της Ιάσονα, καταλήγει σε ένα ιστορικά ξεκληρισματικό για αυτόν ντόμινο φόνων που τον αφήνουν χωρίς νύφη, πεθερό και – πιο ανάθεμα για την Μήδεια – τέκνα.

Η πορεία της Μήδειας αυτή την ημέρα, από τη στιγμή που μαθαίνει τα νέα του γάμου μέχρι την παιδοκτονία είναι προδιαγεγραμμένη στη σκηνή από την αρχική είσοδο του θιάσου στο αρχαίο θέατρο. όλοι οι χαρακτήρες που θα συναντήσει η Μήδεια, όλη η δομή και ο σκελετός του έργου, παρατεταγμένοι από το σκηνοθέτη γύρω από την ορχήστρα, ακίνητοι βουβοί θεατές του δράματος, ηθοποιοί και πιόνια σε ένα έργο μέσα στο έργο που περιμένουν ο καθένας τη σειρά του να περάσει στη δράση και να παίξει το ρόλο του στην τραγική ιστορία, ίσοι υπεύθυνοι στο φόνο.

Την χάσαμε την Αμαλία Μουτούση στις παραστάσεις της Επιδαύρου αλλά την προλάβαμε το Σάββατο στην τελευταία παράσταση της φετινής παραγωγής, στο Ηρώδειο. Η Μουτούση μεταμορφώνεται σε μια Μήδεια… αναπάντεχη. Παίζει με κάθε ίντσα του σώματος της και κάθε έκφραση του προσώπου της, κάθε ανέβασμα και κατέβασμα του τόνου της φωνής της αφοσιωμένα στην ιδιότυπη αυτή εκδοχή της Μήδειας του σκηνοθέτη Αντώνη Αντύπα. Μια Μήδεια που δεν δείχνει καθαρή πανουργία, δεν έχει εξάρσεις μοχθηρίας, δεν γίνεται ποτέ η αλλοπρόσαλλη, έξαλλη, μαινόμενη λέαινα που θα μπορούσε να εξηγήσει τις αποτρόπαιες πράξεις της. είναι αληθινά βάρβαρη, ξένη, και αποδεικνύει την διαφορετική της καταγωγή και ανατροφή με κάθε κίνηση και μουδιασμένη αντίδραση. Και μοιάζει ολίγον τι “όχι όλη εδώ”, αν με πιάνετε, και ίσως είναι, ή ίσως ούτε εμείς την καταλαβαίνουμε πραγματικά.

Η Μήδεια του Αντύπα είναι τόσο ήρεμη, στωική, παράξενη, αλλόκοτη και αλλόκοσμη, και σοκάρει με την αντίθεση της στο αναμενόμενο. Προκαλεί περισσότερο από κάθε άλλη εκδοχή τον θεατή να σταματήσει και να σκεφτεί και να προσπαθήσει να μπει στο πετσί της, να καταλάβει τι θέλει να πει ο σκηνοθέτης με αυτήν την επιλογή. Δείχνει μια μάνα πραγματικά παρατημένη στην δύναμη της μοίρας της και της ανατροφής της και του ηρωικού κώδικα, να αντιδικεί με τον εαυτό της για το αν τα παιδιά της μπορούν να σωθούν και να καταλήγει ότι δεν έχει καν επιλογή, τα παιδιά της έχουν ήδη σκοτωθεί, το φινάλε του δράματος είναι αναπόφευκτο, ο Ιάσονας με τις πράξεις του της έχει δέσει τα χέρια γύρω από το φονικό μαχαίρι.

Ο υπόλοιπος θίασος, ένα κρίμα, ίσως επιτηδευμένα θυσιάζεται από τον σκηνοθέτη για να αναδείξει την πρωταγωνίστρια του. Οι κακομοίρες οι ΚΝίτισσες του χορού, σε στιγμές ατσούμπαλα χορογραφημένες και διόλου συντονισμένες στην κίνηση τους, με την κορυφαία να πετάει άβολα μπάσα, ο Ιάσονας του Χρήστου Λούλη άχρωμος και κλαψιάρης, ο βασιλιάς Κρέοντας του Άρη Λεμπεσόπουλου μια ατυχής υπερβολική δισδιάστατη καρικατούρα, ο αγγελιοφόρος Δημήτρης Ήμελλος η μόνη άλλη ξεχωριστή παρουσία στον θίασο με την πλέον ζωντανή εξιστόρηση του ήδη ανατριχιαστικά λεπτομερούς φόνου της κόρης του Κρέοντα, και όσο για τα παιδιά…

Αχ, τα παιδιά. Τα δύο μικρά ανέκφραστα μελαχρινά αγγελούδια που ξύνονταν και βαριόντουσαν και έλεγες πως τα φεραν από κάπου απ’ έξω από τον πεζόδρομο τελευταία στιγμή και γι’αυτό φέρονται σαν σε σχολικό εκκλησιασμό και μόνο που δεν βγάζουν τα 3DS να περάσει η ώρα μέχρι να αποφασίσουν οι μεγάλοι αν θα πάνε αδιάβαστα. Γιατί δεν είναι κακό να έχεις actual παιδάκια για props στην παράσταση, αλλά δεν είναι καλό και φρόνιμα να τα μάθεις λίγο πως να φέρονται στο θέατρο; Αν είναι να μονολογεί η έρμη η μάνα η Μήδεια πόσο τ’αγαπά και να σου σπαράζει την καρδιά – και αυτά παραδίπλα της να κλάνουν και να χαζολογάνε και γενικά να έχουν τη ισότιμη δραματική προσφορά ενός τσουβαλιού πατάτες – ε! δεν την αδικώ. Κι εγώ θα τα σφαζα.

Και ενώ λοιπόν η αιματηρή και φρικιαστική φονική περιγραφή του αγγελιοφόρου μένει και τονίζεται, η εξίσου σοκαριστική κορύφωση του αρχικού κειμένου με τις τελευταίες κραυγές για βοήθεια των μούλικων προς τον χορό πίσω από τη σκηνή έχει κοπεί. Άποψη, μινιμαλισμός ή απλά απογοήτευση από τον Αντύπα μετά τις πρώτες πρόβες; (βρίστε με ελεύθερα στα σχόλια που τα βάζω με τα παιδάκια, το ξέρω, είμαι κακιασμένος μπούλης)

Ο μινιμαλισμός του σκηνικού με μια μοναχική Αργώ συντρίμμια αναμνήσεων και του παρελθόντος και τα υπεραπλοϊκά (θα τα έλεγα ανέμπνευστα) κουστούμια βυθίζουν όλη την παράσταση στη μονοτονία και την γενικότητα… με μόνη ουσιαστική επιζούσα την Αμαλία Μουτούση και την δύναμη της ερμηνείας της να την ανεβάζει στον αφρό και να δίνει περισσότερη ορμή στα διαχρονικά στοιχεία της μάχης των φύλων και της ξενοφοβίας του αρχαίου κειμένου

Εγώ πάντως, Μήδεια, κουκλάρα μου, παρ’όλα αυτά, μαζί σου είμαι, να το ξέρεις. Χαράμι και τα μούλικα, και η τρέλα και η κορδέλα σου, και άσ’τον τον άλλο να τρώει το δέρας και τα λυσσιακά του. Θεάρα.

μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς
σκηνοθεσία: Αντώνης Αντύπας
σκηνικά-κοστούμια: Γιώργος Πάτσας
μουσική: Ελένη Καραίνδρου
κίνηση: Αγγελική Στελλάτου
φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
μουσική διδασκαλία: Αντώνης Κοντογεωργίου
φωνητική διαμόρφωση: Μίρκα Γεμεντζάκη
φιλολογικός συνεργάτης: Γιάννης Λιγνάδης
βοηθοί σκηνοθέτη: Σύλβια Λιούλιου, Νίκος Πασχίδης
βοηθός συνθέτη: Patrick Evans
σχεδιασμός ήχου παράστασης: Γιώργος Καρυώτης

Διανομή
Μήδεια: Αμαλία Μουτούση, Ιάσων: Χρήστος Λούλης, Τροφός: Μαρία Καλλιμάνη, Παιδαγωγός: Θέμης Πάνου, Κρέων: Άρης Λεμπεσόπουλος, Αιγέας: Γιάννης Νταλιάνης, Άγγελος: Δημήτρης Ήμελλος, Χορός γυναικών: 15μελής, Κορυφαία: Μαρία Καλλιμάνη

4



Διάβασε επίσης...
Απλό – τέλος
Είναι γεγονός που επιβεβαιώνεται καθημερινά: ζούμε στις μέρες που ακόμα και η πιο απρόσμενη είδηση, φαντάζει λογική, ένα φυσικό επακόλουθο της γενικότερης κοινωνικής παρακμής. Έχουμε εκπαιδευτεί να τα περιμένουμε όλα και να μη μας εκπλήσσει τίποτα.Σε μια εποχή που η θεατρική αγωγή κρίνεται περιττή από τα (άδεια) κεφάλια του Υπουργείου ...
Συνέχεια...
Μήδεια Work in Progress στο Beton7
Δυόμιση χιλιάδες χρόνια μετά τις μαζικές δολοφονίες και την παιδοκτονία, το έγκλημα της Μήδειας ακόμα να παραγραφεί. Στον θεατρικό χώρο, τα διάσπαρτα παρατημένα πικάπ περιέχουν παγιδευμένη την καταγραφή και παραδοχή της ενοχής της, περιμένοντας καρτερικά να ακουστούν ξανά. Η ίδια, αιώνια νέα,  τριγυρίζει στοιχειωμένη, προσεκτικά, ανάμεσα στο ναρκοπέδιο της παράβασης της, ξεσκεπάζεται, αρπάζει το ...
Συνέχεια...
Patti Smith @ Ηρώδειο
H "ιέρεια της ροκ" που ήρθε να λειτούργησει επιτέλους και κάτω από τον βράχο της Ακρόπολης και άλλα τέτοια γραφικά αναφέρονταν στο φυλλάδιο που μας έδωσαν στην είσοδο του Ηρωδείου καθώς προσερχόμασταν να δούμε την Patti Smith για πολλοστή φορά στην Αθήνα και αναρωτιόμουν αν ο χώρος ενός αρχαίου θεάτρου ...
Συνέχεια...
Απλό – τέλος
Μήδεια Work in Progress στο Beton7
Patti Smith @ Ηρώδειο