Στο Λονδίνο προσπαθούν να μάθουν να προφέρουν το όνομα Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Η γκαλερί-μουσείο του Λονδίνου Whitechapel, ένας χώρος με τις καλύτερες περγαμηνές και μια πλούσια ιστορία στον χώρο της τέχνης, φιλοξενεί έργα από την συλλογή του.
Και ενώ ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος είναι γνωστός στα πάτρια εδάφη ως πρόεδρος του ΣΕΒ, στην Ευρώπη και την Αμερική είναι περισσότερο γνωστός ως ένας εκ των πιο σημαντικών συλλεκτών έργων τέχνης, με μια ιδιαίτερη συλλογή που φτάνει τα 500 έργα και έχει φανερή την προσωπική του σφραγίδα. Παράλληλα είναι μέλος των συμβουλίων των Μουσείων Guggenheim και New Museum της Νέας Υόρκης και μέλος του συμβουλίου της Tate του Λονδίνου.
Πέρσι τον Οκτώβριο, στην φουάρ Frieze του Λονδίνου, το όνομα του ψιθυριζόταν σε όλα τα περίτπερα της έκθεσης. Εκτός από την πιο ακριβή αγορά έργου τέχνης (1,5 εκατ. ευρώ για ένα έργο του Αμερικανού καλλιτέχνη David Hammonds) αλλά και την πιο ιδιαίτερη -ένα ομολογουμένως καθόλου ευπώλητο έργο-, ο κος Δασκαλόπουλος έδωσε μια διάλεξη στα πλαίσια του Frieze talks όπου μίλησε για την ελληνική τέχνη, το όνειρο του για την συλλογή του και την αγάπη του για τα εικαστικά. Εκτός από την στήριξη του στους νέους Έλληνες καλλιτέχνες, μίλησε για το πως επιλέγει έργα και εντυπωσίασε τους ακροατές του περιγράφοντας την ιδανική διαδικασία συλλογής έργων για τον ίδιο.
Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος είναι ο δεύτερος Έλληνας, εκτός του Δάκη Ιωάννου (θυμηθείτε εδώ πρόσφατη παρουσίαση της έκθεσης της συλλογής του στην Ν.Υόρκη), που η φήμη του ξεπερνά τα σύνορα της Ελλάδας μιας και η συλλογή του είναι μια από τις πιο ποθητές στον κόσμο της τέχνης. Από τις 10 Ιουνίου, μέρη της συλλογής παρουσιάζονται στην γκαλερί-μουσείο Whitechapel του Λονδίνου σε μια μεγάλη έκθεση με τίτλο "Keeping it Real" η οποία θα διαρκέσει μέχρι και τις 5 Ιουνίου του 2011 και είναι σε επιμέλεια του κύριου επιμελητή της Whitechapel Achim Borchardt-Hume. Μια πολύ μεγάλη τιμή για έναν συλλέκτη και μια ευκαιρία για τους Λονδρέζους να απολαύσουν έργα που πολλά μουσεία θα ήθελαν να αποκτήσουν.
Στην έκθεση συναντάμε έργα πολλών περιόδων όπως το πλέον "κλασσικό" έργο, το γνωστό ουρητήριο του Marcel Duchamp -ίσως το εισαγωγικό έργο για την avant-guarde τέχνη του 20ου αιώνα- μέχρι και πρόσφατα έργα όπως του νεαρού Αμερικανού Daniel Subkoff. Το σημαντικότερο όμως είναι πως τα περισσότερα από αυτά τα έργα εκτίθενται για πρώτη φορά στο κοινό. Η έκθεση θα χωρίζεται σε τέσσερα τμήματα, ίσης διάρκειας, κάθε ένα από τα οποία λειτουργεί ως συνέχεια του προηγούμενου:
Το πρώτο κομμάτι με τίτλο "Corporeal" θα διαρκέσει ως τις 5 Σεπτεμβρίου και τα έργα που επιλέχθηκαν εξετάζουν το ανθρώπινο σώμα ως χώρο κοινωνικής και ιδεολογικής πάλης. Καλλιτέχνες όπως η Louise Bourgeois, η Marina Abramovic και η Sarah Lucas (που εκθέτουν παράλληλα και στην Αθήνα) παρουσιάζουν έργα τους.
Το δεύτερο κομμάτι της έκθεσης με τίτλο "Subversive Attraction" εστιάζει σε έργα αφαιρετικής ζωγραφικής και εδώ οι θεατές θα δουν έργα των Dieter Roth, Robert Gober, Lynda Benglis, κ.α.
Το τρίτο κομμάτι ("Current disturbance") αποτελείται μόνο από ένα έργο, μια τεράστια εγκατάσταση της Mona Hatoum του 1996, ένα έργο από μεταλλικά κλουβιά, λάμπες και ήχο.
Το τελευταίο κομμάτι της έκθεσης θα ονομάζεται Material Intelligence και ασχολείται με την την έννοια του υλισμού και των προυπάρχουσων εικόνων, με έργα του Γερμανού Martin Kippenbergerαλλά και των Seth Price και Kelley Walker.
Η ιδιαιτερότητα της συλλογής του Δασκαλόπουλου έγκειται στο ότι η επιλογή είναι καθαρά του ίδιου και παρ’ όλο που φίλοι ή και σύμβουλοι του προτείνουν έργα, εάν το έργο δεν του "μιλήσει" όπως χαρακτηριστικά έχει πει, δεν το αγοράζει παρ’ όλο που εξαιτίας αυτής του της αποφασιστικότητας έχει χάσει πολλά σημαντικά έργα τέχνης. Ένα ακόμα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του ως συλλέκτη είναι πως στο σπίτι του υπάρχει μια συγκεκριμένη επιλογή έργων κυρίως ελλήνων καλλιτεχνών τα οποία συνυπάρχουν με την οικογένεια του και τον ίδιο και παραμένουν εδώ και χρόνια στην θέση τους.
Για αυτόν η συλλογή έργων τέχνης δεν είναι μια μορφή επίδειξης ή διακόσμησης του σπιτιού του αλλά ένα πάθος. Και για αυτόν το λόγο, τα περισσότερα έργα από την συλλογή βλέπουν πρώτη φορά το φως της ημέρας μιας και λόγω διαστάσεων ήταν αποθηκευμένα στην Αθήνα. Παράδειγμα το έργο του Christoph Buchel, με τίτλο Unplugged (Simply Botiful), το οποίο έχει διαστάσεις 5,000 τ.μ., υπερβολικές ακόμα και για τους μεγάλους χώρους της Whitechapel, αλλά ως φαίνεται αρκετά μεγάλο για να εκτίθεται αυτές τις μέρες στην Αθήνα, στα πλαίσια του Φεστιβάλ Αθηνων. Ένα έργο που αποτελείται από ένα κανονικό μπαρ όπου κανείς μπορεί να απολαύσει τον καφέ ή το ποτό του, χώρους για να πάρει κανείς τον υπνάκο του και τεράστιες ποσότητες ακαθόριστων υλικών και σκουπιδιών. Σουρεαλιστικό; Σίγουρα, αλλά ταυτόχρονα μια καταπληκτική εμπειρία.
Το μεγάλο μέγεθος είναι αυτό που διαφοροποιεί τον Δημήτρη Δασκαλόπουλο από τους υπόλοιπους συλλέκτες, μιας και ενώ οι περισσότεροι αγοράζουν έργα που μπορεί κανείς να χωρέσει μέσα στο σπίτι του ή έστω στην αυλή του, ο κος Δασκαλόπουλος ενθουσιάζεται με "δύσκολα" έργα. Η συλλογή του δεν είναι «συμπαθητική» όπως δήλωσε σε πρόσφατη συνέντευξη αλλα «μια δήλωση». Το γεγονός όμως του μεγέθους δεν πτόησε ποτέ τον Δασκαλόπουλο, απλώς τον έβαλε σε σκέψεις, και είναι πλέον αυτό που τον εμπνέει να δημιουργήσει ένα χώρο στην Αθήνα όπου όλα αυτά τα έργα θα μπορούν να εκτίθενται και να είναι προσβάσιμα στο ελληνικό κοινό.
Μια συλλογή πραγματικά πολυποίκιλη, διότι περιλαμβάνει έργα καταξιωμένων Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών από τον 20ο αιώνα όπως του Βλάση Κανιάρη και του Richard Gober, αλλά και νεότερων καλλιτεχνών όπως του Mathew Barney, της Sherry Levine και της Δέσποινας Ησαΐα. Το πιο ουσιαστικό όμως είναι ότι παρότι αυτή η συλλογή είναι πολυμορφική, έχει στο σύνολο της έναν βασικό άξονα που συνδέει όλα τα έργα: την ανθρώπινη υπόσταση, την ευάλωτη και θνητή πλευρά της ανθρώπινης φύσης. Ελπίζουμε σύντομα να καταφέρουμε να δούμε όλα αυτά τα επιβλητικά έργα και στην Αθήνα.
Links:
Whitechapel Gallery
Keeping It Real: An Exhibition In Four Acts (Whitechapel Gallery)
