176 χρόνια μετά τη σύλληψη του, ο αέναα βασανιζώμενος Βόυτσεκ δίνει επιτέλους φωνή στην ξεφτίλα του σε μια πανκ ροκ συναυλία πίσω από  τα συρματοπλέγματα της ευρωπαϊκής φυλακής του.

Ποτέ δεν συμμερίστηκα την τρελή αυτή πρεμούρα με τον “Woyzeck” του Georg Büchner. Ένα έργο ανολοκλήρωτο πριν το θάνατο του δημιουργού του και αποσπασματικό, χωρίς ξεκάθαρη αλληλουχία σκηνών, χωρίς ξακάθαρη πορεία δραματικής κορύφωσης, με νοήματα πρωτοφανή για την εποχή του (όταν τολμούσε να έχει για πρώτη φορά πρωταγωνιστή κάποιον αό την εργατική λαϊκή τάξη) αλλά κάπως «πασέ» και απλοϊκά για την δική μας.

 

Σε μια σειρά ασύνδετων εικόνων, ο στρατιώτης Βόυτσεκ ταπεινώνεται και ταπεινώνεται και ΤΑΠΕΙΝΩΝΕΤΑΙ, κάθε φορά σκύβωντας περισσότερο το κεφάλι: από τον Στρατηγό του που τον βάζει να μαζεύει φραγκοδίφραγκα από το πάτωμα σαν σκυλί και τον κατηγορεί για ανηθικότητα λόγω της οκονομικής του κατάστασης, από τον Γιατρό που τον υποχρεώνει σε μια εξουθενωτική δίαιτα μπιζελιών με επιδόρπιο ηλεκτροσόκ και από τον Αρχιτυμπανιστή του τάγματος που και του πηδάει την γλυκιά (;) μάνα του ξώγαμου του, Μαρία, και τον πεθαίνει στο ξύλο όταν τον αντιμετωπίζει. Αιώνια και κερατάς και δαρμένος ο Βόυτσεκ φτάνει στο αμήν του, τρελαίνεται και ξεσπάει σε κατάσταση παραληρήματος.

 Η σκηνοθέτις Έλλη Παπακωνσταντίνου βλέπει μια ξεκάθαρη σύνδεση ανάμεσα στον Βόυτσεκ, το θύμα-αποπαίδι των ισχυρών και πειραματόζωο των μορφωμένων, με την σύγχρονη Ελλάδα απέναντι στην Τρόικα, το «πειραματόζωο της Ευρώπης» σύμφωνα με πρόσφατες  (ευτυχής ή ατυχής σύμπτωση) δηλώσεις του Παπανδρέου… και δεν φοβάται να προχωρήσει αυτήν την σύνδεση στους πιο προφανείς και πρωτοφανείς συνειρμούς της.

Η σκηνή γίνεται ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης πίσω από πανύψηλα συρματοπλέγματα. Οι φιγούρες της εξουσίας γίνονται γερμανικές καρικατούρες, ο Hendrik Arnst της προβοκατόρικης βερολινέζικης Volksbühne στον διπλό ρόλο Γιατρού και Στρατηγού, μια γκροτέσκα υπέρβαρη μορφή σαν από κάποιο πολιτικό καρτούν εφημερίδας, να μιλά μόνο γερμανικά, με σπαστή ελληνική μετάφραση από τον επίσης γερμανό βοηθό του Adrian Freiling. Οι Έλληνες ήρωες του λαϊκού στρώματος φυλακίζονται, βασανίζονται και ζουν μέσα σε βιτρίνες σαν ατομικά μουσειακά εκθέματα για παραδειγματισμό των υπολοίπων. Και ο Βόυτσεκ ακόμα τραγουδά με την πανκ μπάντα του, σε πρωτότυπη μουσική του αρχιτυμπανιστή Τηλέμαχου Μούσα, με έμπνευση την ομώνυμη όπερα “Wozzeck” του Alban Berg, χρησιμεύοντας για να δέσει μεταξύ τους τα επιμέρους αποσπάσματα του έργου.

Κάπου εκεί όλα κάνουν κλικ και για πρώτη φορά καταφέρνει η περφόρμανς αυτή να με πείσει, αναπάντεχα, για την αληθινή διαχρονικότητα του έργου και την σημασία των κάποτε συμβολικών παράλογων σκηνών ή των εμβόλιμων αποσπασμάτων από τις προκυρήξεις του Büchner στον Ταχυδρόμο της Έσσης, που πλέον αποδεικνύονται σοκαριστικά προφητικές και απελπιστικά σύγχρονες. Ο Αργύρης Ξάφης αγκαλιάζει κάθε άτολμη, σκυθρωπή,υπόδουλη πτυχή του Βόυτσεκ και ξεσπαθώνει σαν lead της πανκ μπάντας των ιντερλουδίων, δίνεται στο ρόλο και την παράσταση μέχρι τελικής πτώσης, σωματικής και ψυχικής. Η Φένια Παπαδοδήμα αντίστοιχα στοιχειώνεται από το ρόλο της Μαρίας και περνάει με την φωνή της μια μουδιασμένη, εφιαλτική αίσθηση.

Άλλο ένα κλικ παραπέρα όμως, μια περούκα Μέρκελ και γνώριμες επιθεωρησιακές μανιέρες πάνω στον Γερμανό φασίστα, ψηλοτάκουνες γόβες και ένα κουκουρούκου ξεσπάθωμα από τον ξεβράκωτο έταιρο Γερμανό μετανάστη του κουαρτέτου και το όλο εγχείρημα καταρρέει μέσα  σε ένα λαϊκίστικο σύννεφο ομίχλης που καταλήγει να αφήνει τον θεατή μάλλον αποσβολωμένο. Εκτιμώ την συμβολικότητα του να έχεις τους Γερμανούς να περιφέρονται σαν καρικατούρες και να γελοιοποιούν και καπελώνουν τις καταπληκτικές δραματικές προσπάθειες των ελλήνων ηθοποιών, όμως…

…ε, ναι, γελοιοποιούν και αποδυναμώνουν μια περφόρμανς που κρεμόταν ήδη λόγω της αμεσότητας των συμβολισμών της σε μια λεπτή κλωστή ανάμεσα στην καλλιτεχνική σατιρική δήλωση και την επιθεωρησιακή σάτιρα. Κρατάμε από το Κουαρτέτο Βόυτσεκ την ξέφρενη ενέργεια της συναυλιακής σύμβασης, την τολμηρή αμεσότητα του εγχειρήματος μαζί με την προσεγμένη ερμηνεία του πάντα άψογου Αργύρη Ξάφη και για ότι πάει στραβά πέρα από αυτά… φταίνε πάντα οι Γερμανοί.

Σκηνοθεσία: Έλλη Παπακωνσταντίνου
Μετάφραση (λιμπρέτου και θεατρικού έργου): Κοραλία Σωτηριάδου
Δραματουργική συνεργασία: Έλενα Καρακούλη
Πρωτότυπη μουσική: Τηλέμαχος Μούσας
Χορογραφία: Pauline Huguet
Διεύθυνση παραγωγής: Έφη Ρευματά
Βοηθοί σκηνοθέτη: Έφη Ρευματά, Μελίνα Ζαχαροπούλου, Θάνος Χρόνης
Σκηνικά: Τέλης Καρανάνος, Αλεξάνδρα Σιάφκου
Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου

Ηθοποιοί:
Αργύρης Ξάφης
Hendrik Arnst
Φένια Παπαδόδημα
Τηλέμαχος Μούσας
Adrian Frieling

Πειραιώς 260, Κτίριο Ε
12-14* Ιουλίου, 21.00 *23.00.
Διάρκεια 1 ώρα 30 λεπτά

4



Διάβασε επίσης...
Mistero Buffo @ Θησείον
Αν φορούσαμε καπέλο γελωτοποιού θα το βγάζαμε και θα κάναμε βαθιά υπόκλιση στην ομάδα Επτάρχεια και το Θωμά Μοσχόπουλου για την παράστασή τους.  Τι σας λέω τώρα για καπέλα και, μάλιστα, γελωτοποιού θα μου πείτε. Αρχικά θέλω να σας πω πως ό,τι καπέλο και αν φοράτε θα το βγάλετε και θα ...
Συνέχεια...
Το Delos project της Φένιας Παπαδόδημα καταφτάνει στο Faust
H πολύ δραστήρια Φένια Παπαδόδημα  συνεχίζει την πορεία της αυτή τη φορά με έμπνευση τα μουσικά τοπία της Ανατολής και της Δύσης, αυτή τη φορά με το Delos Project το οποίο και θα παρουσιάσει αυτή την Κυριακή στο Faust (Καλαμιώτου 11 & Αθηναΐδoς 12, Μοναστηράκι). Καλύτερα όμως ας αφήσουμε την δημιουργό να περιγράψει ...
Συνέχεια...
Mistero Buffo
Ο Αργύρης Ξάφης, η Άννα Μάσχα και ο Θάνος Τοκάκης μας αποκάλυψαν τα μυστικά της κωμωδίας της χρονιάς. Ομολογώ πως δυσκολεύομαι πολύ να γελάσω στο ελληνικό θέατρον όταν το θέμα είναι κωμικό. Τελευταία φορά που μου συνέβη -και ήταν το γέλιο μου ασυγκράτητο ήταν στον Αμφιτρύωνα του Κλάιστ, στο Αμόρε, σε ...
Συνέχεια...
Fenia Papadodima et Les Zazous στο Faust
Αν έχετε άγνωστες λέξεις στον τίτλο του κειμένου (Zazous*) προσθέστε άλλη μία: Βαλεντίνος. Άγιος. Αλλά αυτός, κατά πάσα πιθανότητα, δεν σας είναι και τόσο άγνωστος, απλώς όχι και συμπαθής. Την ώρα, όμως, που οι δρόμοι, τα σαλόνια και οι κρεβατοκάμαρες ανά την επικράτεια θα κατακλύζονται από σοκολατάκια σε κουτιά με ...
Συνέχεια...
Βρίζοντας το Κοινό – Φεστιβάλ Αθηνών
Η σύγχρονη θεωρία θεάτρου σε μια παράσταση σε πραγματικό χρόνο.  Η Φλαμανδική κολλεκτίβα De KOE από το Βέλγιο θεωρεί πως το κείμενο του Αυστριακού Peter Handke Βρίζοντας το Κοινό παραμένει επίκαιρο κι ας έχει γραφτεί το 1966. Και η αλήθεια είναι πως δεν έχουν άδικο. Ως κείμενο περιγράφει υπό μορφή μανιφέστου όλα όσα ...
Συνέχεια...
Η κουζίνα της Πλαθ στο Βυρσοδεψείο
Άλλη μια παράσταση με θέμα την καταστροφή παρουσιάζει η ομάδα ODC στον πολύ ιδιαίτερο χώρο του Βυρσοδεψείου που γνωρίσαμε με την παράσταση «ΜΕΤΑ, μια παράσταση για την καταστροφή».  «Η Κουζίνα της Πλαθ» βασισμένη στην ποίηση της Σύλβια Πλαθ είναι η νέα παράσταση της Έλλης Παπακωνσταντίνου. Τρεις γυναίκες, ένα ποίημα, τρεις φωνές είναι η ...
Συνέχεια...
Και «META», τι;
Η σκηνοθέτης Έλλη Παπακωνσταντίνου και η ομάδα της ODC αναζητά το μετά την καταστροφή σε μια site specific παράσταση σε έναν πολύ ιδιαίτερο χώρο. Τι γίνεται «Μετά» την καταστροφή; Πώς είναι η «Μετά» εποχή; Οι θεατές θα βρουν τις απαντήσεις στο Βυρσοδεψείο, έναν πολύ ενδιαφέροντα χώρο στο κέντρο της Αθήνας, ένα πραγματικό ...
Συνέχεια...
Mistero Buffo @ Θησείον
Το Delos project της Φένιας Παπαδόδημα καταφτάνει στο
Mistero Buffo
Fenia Papadodima et Les Zazous στο Faust
Βρίζοντας το Κοινό – Φεστιβάλ Αθηνών
Η κουζίνα της Πλαθ στο Βυρσοδεψείο
Και «META», τι;