Αδέρφια κριτικοί κινηματογράφου υποπτεύομαι ότι ήρθε η ώρα να αλλάξουμε επάγγελμα. Και ο Kirk Honeycutt, επικεφαλής σινεκριτικός του Hollywood Reporter και ένας από τους σημαντικότερους στην Αμερική, ήρθε να το επιβεβαιώσει.
Φταίνε άραγε οι bloggers που χαλάνε την πιάτσα; Φταίνε τα έντυπα που ανοιγοκλείνουν σαν πορτοπαράθυρα; Φταίνε οι εταιρίες διανομής που έχουν αγριέψει και μοιράζουν μηνύσεις; Κάτι δεν πάει καλά με το εγχώριο κινηματογραφικό τοπίο και ο μόνος λόγος που δεν έχουν αρχίσει να μας απολύουν ακόμα – ακολουθώντας το διεθνές παράδειγμα της Village Voice και του Newsweek – είναι για τον απλούστατο λόγο ότι δεν μας προσέλαβαν ποτέ (ελεύθεροι επαγγελματίες γαρ). Πες τα ρε Kirk!
Πώς αποφάσισες να γίνεις κριτικός κινηματογράφου; Δεν είναι και το πιο συνηθισμένο επάγγελμα του κόσμου…
Κατά λάθος! Σπούδαζα θεατρολογία στο UCLA και αρχικά προσανατολιζόμουνα επαγγελματικά προς το χώρο του θεάτρου, αλλά μιας και δεν υπήρχε περίπτωση να κάνω καριέρα, το γύρισα στον κινηματογράφο. Δεν άλλαξα ποτέ αντικείμενο, απλώς πήρα πολλά κινηματογραφικά μαθήματα και όταν τελείωσα τη σχολή έπιασα δουλειά σε ένα μικρό έντυπο του Λος Άντζελες. Το εντυπάκι εξελίχθηκε σε μεγάλη εφημερίδα και με πήρε και μένα μαζί της.
Διάβασα ότι ασχολήθηκες και με τη σεναριογραφία…
Έγραψα κάποτε ένα σενάριο για το Roger Corman και μερικούς άλλους σκηνοθέτες, αλλά τα λεφτά που έβγαζα δεν μου έφταναν για να επιβιώσω. Αναγκάστηκα λοιπόν να ψάξω για δουλειά. Τότε ήταν που με προσέλαβε το Hollywood Reporter, αρχικά ως ανταποκριτή, όχι ως κριτικό κινηματογράφου.
Δηλαδή;
Το Hollywood Reporter είναι ένα καθημερινό έντυπο που καλύπτει τη διεθνή βιομηχανία του θεάματος, από το διαδίκτυο μέχρι το σινεμά, το θέατρο, την τηλεόραση, εικαστικά και ψηφιακά μέσα, το αντικείμενο είναι ανεξάντλητο. Είναι κάτι σαν την Wall Street Journal για την show business. Είμαστε αφοσιωμένοι στην καθημερινή κάλυψη του ρόλου της βιομηχανίας του θεάματος, που σημαίνει ότι σαν ανταποκριτής ήμουν υποχρεωμένος να καλύπτω ορισμένα στούντιο, την Motion Picture Academy, θέματα που είχαν να κάνουν με λογοκρισία, ατζέντηδες, μάνατζερ, διανομείς, ιδιοκτήτες αιθουσών κτλ. Ο λόγος που το τονίζω αυτό είναι γιατί ελάχιστοι από τους κριτικούς κινηματογράφου έχουν εργαστεί ως ανταποκριτές, που σημαίνει ότι η οπτική μου είναι πολύ πιο διευρυμένη. Όχι πως αυτό με κάνει απαραίτητα καλύτερο κριτικό, αλλά μιας και ξέρω από πρώτο χέρι πόσος κόπος χρειάζεται για να φτάσει μια ταινία στη μεγάλη οθόνη, τείνω να είμαι, όχι ακριβώς επιεικής, αλλά δείχνω τέλος πάντων μια κατανόηση!
Είναι αλήθεια ότι πολλοί κριτικοί έχουν κάνει καριέρα χάρη στο βρισίδι!
Μπορείς άνετα να κάνεις όνομα θάβοντας ταινίες κι ο κόσμος σίγουρα το διασκεδάζει. Ο John Simon του New York Magazine βάσισε τη μακρά καριέρα του στις αισχρολογίες – μέχρι τους ηθοποιούς προσέβαλε για την εμφάνισή τους. Πίστευε ότι ήταν χρέος του να κοροϊδεύει π.χ. τη Liza Minelli για τη μύτη της. Συγνώμη, τι είμαστε; Πλαστικοί χειρούργοι; Εγώ προσωπικά δεν πιστεύω ότι ένας κριτικός κινηματογράφου πρέπει να επιδίδεται σε προσωπικές επιθέσεις.
Και με το blogging τι γίνεται; Είναι απλά κόσμος με πολύ ελεύθερο χρόνο και τίποτα καλύτερο να κάνει ή πρόκειται τελικά για τη νέα κριτική;
Ο πρώτος χαρακτηρισμός τα λέει όλα. Κοίτα, πολλοί από τους νεότερους αναγνώστες ενδιαφέρονται περισσότερο για το τι έχει να πει ένας συνομήλικος τους παρά ένας επαγγελματίες. Προτιμούν λοιπόν τις μεγαλοστομίες του ενός και του άλλου, που δεν ξέρει τι του γίνεται και που δεν έχει κανένα background στον κινηματογράφο, παρά τη γνώμη ενός κριτικού. Όλοι αυτοί οι ερασιτέχνες του διαδικτύου δεν βλέπουν ταινίες, απλώς τις κοιτάνε. Δε λέω, καλά κάνουν, απλά η οπτική τους υπολείπεται επαγγελματισμού και υποδομής.
Αυτοί φταίνε δηλαδή που οι κριτικοί κινηματογράφου δε βρίσκουν πια δουλειά;
Οι απολύσεις κριτικών οφείλονται στην πίεση που ασκείται στους εκδότες να μειώσουν το κόστος. Τα έσοδα των παραδοσιακών μέσων έχουν μειωθεί κατά πολύ. Πολλά από αυτά έχουν και δικά τους website, αλλά η χασούρα που έχει π.χ. μια εφημερίδα δεν αναπληρώνεται με τα διαφημιστικά έσοδα από το διαδικτυακό της site. Οπότε, αντί ένας όμιλος να έχει ένα κριτικό κινηματογράφου για κάθε του έντυπο, απολύει τους μισούς και βάζει τους υπόλοιπους να δουλεύουν διπλοβάρδιες. Ή μερικές φορές δεν χρησιμοποιεί καν κριτικούς. Παίρνει τα κείμενα έτοιμα από το Associated Press και το Reuters. Και τις δικές μου κριτικές μπορεί κανείς να τις ανατυπώσει μέσω πρακτορείου, και θα χαιρόμουν πολύ να τις βλέπω να κυκλοφορούν και σε άλλα έντυπα, αλλά όχι εις βάρος κάποιου συναδέλφου.
Άκουσα πρόσφατα ότι η Village Voice απέλυσε έναν από τους κριτικούς της και έγινε χαμός!
Ναι, τον Nathan Lee. Το συμβάν πήρε μεγάλες διαστάσεις. Και μετά εξαγόρασαν τη θέση του David Ansen στο Newsweek, κάτι που σόκαρε πολύ κόσμο. Καθώς λοιπόν η άνοδος των bloggers και η κάθοδος των κριτικών συνέπεσε, άρχισε να επικρατεί πανικός. Το ερώτημα είναι το εξής: Ενδιαφέρεται πια ο κόσμος για κριτικές; Οι ταινίες πάντοτε γυρίζονταν για τους νέους, και τα νιάτα κάνουν πάντα το δικό τους. Αν δεν θέλουν να διαβάζουν κριτικές κανείς δεν θα μπορέσει να τους αναγκάσει! Πάντοτε θα υπάρχει ένας αριθμός κριτικών εκεί έξω, αλλά όσο περνάει ο καιρός δεν είναι ένα επάγγελμα που θα συμβούλευα κάποιον να επιλέξει.
(από την σύνταξη: λόγω λάθους της συντάκτριας, αφαιρέθηκε η εν λόγω παράγραφος)
(Φωτογραφίες: Θεοδώρα Σανδάλη)
