Η Κατερίνα Ευαγγελάτου μιλά για το αφιερωματικό λεύκωμα της μητέρας της, Λήδας Τασοπούλου, σε αφήγηση του πατέρα της, Σπύρου Ευαγγελάτου.

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που έλαβα την πρόσκληση για την παρουσίαση του βιβλίου «Λήδα Τασοπούλου» του Σπύρου Ευαγγελάτου. Έφτασα στην τελευταία σελίδα λίγες μέρες μετά, στην Επίδαυρο, το ιδανικό μέρος για να χαθεί κάποιος μέσα σε αυτή την ιστορία.

Το αφιέρωμα στην ηθοποιό, σύζυγο και μητέρα Λήδα Τασοπούλου γράφτηκε με συγκίνηση και κόπο -αυτό είναι προφανές. Το φωτογραφικό υλικό είναι αυτό, όμως, που κλέβει την παράσταση όπως και τα πολύ προσωπικά αφηγηματικά σημεία στα οποία ο σκηνοθέτης Σπύρος Ευαγγελάτος με θάρρος -και ίσως  με μια νοσταλγική αθωότητα- παραθέτει.

Ζήτησα από την κόρη της Λήδας Τασοπούλου, τη σκηνοθέτιδα Κατερίνα Ευαγγελάτου, να μοιραστεί λίγες από τις σκέψεις της σχετικά με το βιβλίο και τη μητέρα της. Την Κατερίνα την εκτιμώ τόσο για τη δουλειά της όσο και για το δυναμικό του χαρακτήρα της. Υποθέτω ότι το να μιλάς για πολύ αγαπημένα πρόσωπα που έχουν φύγει από τη ζωή δεν είναι εύκολη υπόθεση. Την ευχαριστώ πολύ για αυτό.

Κατερίνα, όπως προλογίζει ο πατέρας σου, το βιβλίο αυτό γράφτηκε κατά διαστήματα  από το 2006 μέχρι το 2008. Πώς «παρακολούθησες» εσύ αυτή τη διαδρομή;

Η επιθυμία για τη δημιουργία ενός βιβλίου αφιερωμένου στη ζωή και το έργο της μητέρας μου ήρθε πολύ νωρίς, σχεδόν σαν αντανακλαστικό στον θάνατό της. Αρχίσαμε να συζητάμε πώς θα μπορούσε να γίνει, ποια η μορφή του, τι είδους υλικό θα έπρεπε να περιέχει και σιγά σιγά τα πράγματα πήραν το δρόμο τους. Τελικώς το βιβλίο έχει ένα πολύ μεγάλο κομμάτι γραμμένο αποκλειστικά από τον πατέρα μου (αφήγηση για την κοινή ζωή και τη συνεργασία τους) και τα άλλα μέρη -κριτικές, φωτογραφίες, παραστασιογραφία, σκέψεις και κείμενα της μητέρας μου κλπ- για τα οποία εργάστηκαν πολλοί άνθρωποι, ανάμεσά τους κι εγώ, με επικεφαλής τη θεατρολόγο Μαρία Βασιλειάδου. Την καλλιτεχνική επιμέλεια της πολύ ωραίας έκδοσης (εκδόσεις ERGO) έχει κάνει ο Γιώργος Πάτσας. Τον χειμώνα του 2005-2006, άλλωστε, οργανώσαμε μια μεγάλη έκθεση στο φουαγέ του Αμφι-Θεάτρου στην Πλάκα, με φωτογραφίες και κοστούμια της μητέρας μου. Ήταν σαν μια προετοιμασία για το λεύκωμα που ακολούθησε.

Σε τι πιστεύεις ότι αφορά μια τόσο προσωπική αφήγηση έναν αναγνώστη;

Το βιβλίο δεν μιλάει μόνο για την ζωή της Λήδας αλλά κυρίως για τη διαδρομή της στα θεατρικά δρώμενα και έτσι για τη διαδρομή του Αμφι-Θεάτρου από το 1975 ως το 2005. Καταγράφει τις ερμηνείες σημαντικών ηθοποιών και άλλων καλλιτεχνών του σύγχρονου ελληνικού θεάτρου εκ των έσω και, εκτός από την προσωπική της ιστορία, αποτελεί και μια θεατρική περιήγηση στην Ελλάδα και στα φεστιβάλ του εξωτερικού, γραμμένη σε άμεσο ύφος, με χιούμορ και ευαισθησία. Σίγουρα οι θεατρόφιλοι θα το εκτιμήσουν με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο αλλά πιστεύω ότι διαβάζεται ευχάριστα και από έναν απλό αναγνώστη.

Υπήρξαν στιγμές, που να διαφώνησες με την δημοσιοποίηση κάποιων γεγονότων; Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να  μιλάς για προσωπικές σου στιγμές και για τόσο κοντινούς σου ανθρώπους;

Νομίζω ότι το βιβλίο περιέχει πολύ ισορροπημένη δόση προσωπικών πληροφοριών και σταματά εκεί που πρέπει να σταματήσει. Είναι μια υποκειμενική εξιστόρηση από την πλευρά του πατέρα μου και σίγουρα αυτό είναι ακόμη ένα ενδιαφέρον στοιχείο για τον αναγνώστη. Για εμένα θα ήταν πολύ δύσκολο έως και αδιανόητο να κάνω κάτι τέτοιο, να γράψω ένα βιβλίο για την μητέρα μου.

Πιστεύεις ότι η έκδοση του αφιερώματος αυτού ολοκληρώνει ένα κύκλο; Αναφέρομαι και στην περσινή συνθήκη αναστολής  λειτουργίας του Αμφι-θεάτρου.

Σίγουρα κλείνει ο κύκλος της συγγραφής και της έκδοσης του βιβλίου. Περάσαμε από πολλά στάδια για την ολοκλήρωσή του, κινδύνεψε να μην βγει για λόγους οικονομικούς αλλά τελικά τα καταφέραμε και αυτό είναι για μας πολύ σημαντικό. Από εκεί και πέρα η αναστολή λειτουργίας του Αμφι-Θεάτρου κανονικά θα έπρεπε να φέρει ένα νέο λεύκωμα, αποκλειστικά για το Αμφι-Θέατρο, κάτι που έτσι κι αλλιώς το παλεύαμε χρόνια και όσο ζούσε η μητέρα μου, αλλά δυστυχώς δεν είναι εποχές τώρα για κάτι τέτοιο. Ίσως στο μέλλον.

Οι γονείς σου έχουν ζήσει ζωές πλούσιες σε εμπειρίες και συναισθήματα. Μεγάλωσαν και δημιούργησαν, επίσης, σε εποχές πολύ εποικοδομητικές  για την τέχνη και δη το θέατρο στην Ελλάδα, σε εποχές που ακόμα προέκυπταν πράγματα επαναστατικά. Αισθάνεσαι το ίδιο στη δική σου εποχή;

Μου είναι πολύ δύσκολη μια τέτοια σύγκριση. Μπορώ να πω ότι και σήμερα ζούμε σε μια εποχή πολύ προκλητική για έναν καλλιτέχνη, εποχή που ζητάει νέες κατευθύνσεις και νέα προοπτική. Είναι επίσης μια εποχή κατά την οποία ξαναανακαλύπτουμε το πολιτικό θέατρο ή καλύτερα το θέατρο ως πολιτική πράξη. Η εποχή για επαναστατικά πράγματα είναι πάντα εδώ, κατά τη γνώμη μου. Εξαρτάται βέβαια και τι θεωρεί κανείς επαναστατικό.

Τελικά, πρόκειται για την ιστορία μιας σπουδαίας γυναίκας του θεάτρου ή για μια ιστορία αγάπης;

Νομίζω και για τα δύο.  Ήταν μια σπουδαία ηθοποιός που είχε και την τύχη να αγαπήσει και να αγαπηθεί πολύ.

Πόσο απέχει η εικόνα της μητέρας Λήδας από εκείνη της πρωταγωνίστριας Λήδας;

Σε άλλα πράγματα απέχει σε άλλα όχι.  Η μητέρα μου ήταν ένας πολύ ζεστός, παθιασμένος και προσιτός άνθρωπος και αυτό το κουβαλούσε και στο θέατρο και στην προσωπική της ζωή.

Τι πιστεύεις ότι θα έλεγε η μητέρα σου αν διάβαζε  το βιβλίο;

Είμαι βέβαιη ότι θα της προκαλούσε μεγάλη συγκίνηση αν το έβλεπε. Είναι κάτι που θα της άρεσε πάρα πολύ. Φυσικά, επειδή είχε πολύ έντονη θέση απέναντι σε όλα και μια εντελώς προσωπική ματιά στα πράγματα, σίγουρα θα ήθελε να επέμβει. Θα πρόσθετε ή θα αφαιρούσε ίσως. Νομίζω ότι μπορεί να έβαζε μέσα και πιο προσωπικά πράγματα όπως για παράδειγμα την αγάπη της για τις συλλογές-είχε μια καταπληκτική από παλιές κούκλες και μια άλλη με παλιά παιδικά παιχνίδια, άλλη από μικρά κουτάκια και μπουκαλάκια, άλλη από τσαντάκια αντίκες. Τρέλα! Ήταν μανιώδης συλλέκτης διαφόρων πραγμάτων. Σκέφτομαι επίσης ότι μπορεί να πρόσθετε κάποια ζωγραφικά της έργα στις σελίδες του λευκώματος-ζωγράφιζε πολύ σε κάποιες φάσεις της ζωής της- και ίσως έκανε και άλλες παρεμβάσεις που θα είχαν την απόλυτη σφραγίδα της πολύπλοκης γοητευτικής προσωπικότητάς της και που εμείς δεν σκεφτήκαμε ή δεν τολμήσαμε να συμπεριλάβουμε στο λεύκωμα.

Είστε μια οικογένεια με μουσικό παρελθόν και παρόν. Θα της αφιέρωνες κάποιο μουσικό κομμάτι;

Η μητέρα μου ήταν λάτρης της μουσικής . Έβαζε συνέχεια μουσική στο σπίτι, στο καμαρίνι πριν κάθε παράσταση. Άκουγε πολύ διαφορετικά πράγματα, από Bach μέχρι Billie Holiday κι από Joan Baez μέχρι Puccini, jazz classics, rock. Λάτρευε τις γυναικείες φωνές και το πιάνο. Τι να της πρωτοαφιερώσω; Θα διαλέξω τις ‘Κinderszenen’ του Σούμπερτ, που τις λάτρευε και έβαζε τον θείο μου  τον συνθέτη Στέφανο Γαζουλέα να μας τις παίζει. Α, και οπωσδήποτε Μπετόβεν, σονάτα για πιάνο Ν 17 opus 31 no.2 ‘Η Καταιγίδα’ από τον Richard Goode που την παίζει πάρα πολύ δυναμικά! Οπωσδήποτε! Είναι αυτή! Και για φινάλε οτιδήποτε από την αγαπημένη της Nina Simone.

«Λήδα Τασοπούλου»
Αφήγηση Σπύρος Α.Ευαγγελάτος
Εκδόσεις ERGO
Αθήνα 2012

 

Διάβασε επίσης...
Ψευδαισθήσεις στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων
Σώζουν ζωές τα κατά συνθήκη ψεύδη;   Ξεκινώντας να πάω στο θέατρο της οδού Κυκλάδων και ξέροντας πολύ λίγα για το έργο του Ρώσου συγγραφέα Ιβάν Βιριπάγεφ σκεφτόμουν πως, αυτή την περίοδο, αν βάλεις σε μία πρόταση τις λέξεις «Κυκλάδες» και «Ψευδαισθήσεις» έχεις μια πολύ καλή ιδέα για το επερχόμενο καλοκαίρι ...
Συνέχεια...
Ο Καλός Άνθρωπος του Σετσουάν
Από εδώ βγήκε το «ο καλός καλό δεν έχει». Ή όπως το διατύπωσε ο Μπρεχτ μέσω της ηρωίδας του, Σεν Τε: «Πώς μπορώ να είμαι καλή την ώρα που όλα γύρω μου είναι τόσο ακριβά»; Και σκληρά. Και ύπουλα. Στην παραβολή του «Καλού Ανθρώπου του Σετσουάν» (έργο της περιόδου 1938-1943 της ...
Συνέχεια...
Ο Βασιλικός ανθίζει στο Εθνικό
Και μας ταξιδεύει στα Επτάνησα, σε έρωτες παλιούς και οικογενειακά δράματα, μέσα από ένα από τα πιο εμβληματικά κείμενα της νεοελληνικής δραματουργίας. Με το κείμενο του Αντώνιου Μάτεση (από τη Ζάκυνθο) και τη σκηνοθετική ματιά του Σπύρου Ευαγγελάτου (από την Κεφαλονιά) το Εθνικό βάλθηκε φέτος να μας ταξιδέψει στο παρελθόν και ...
Συνέχεια...
Ψευδαισθήσεις στο Θέατρο Οδού Κυκλάδων
Ο Καλός Άνθρωπος του Σετσουάν
Ο Βασιλικός ανθίζει στο Εθνικό