Καμιά φορά τα πράγματα δεν έρχονται όπως τα περιμένει κανείς ή όπως τα έχει προγραμματίσει. Στην περίπτωση του H.O.P.E. αυτό συνέβη με πολύ ευχάριστη κατάληξη. Και για τον ίδιο, που έχει βρει έναν όμορφο τρόπο για να εκφράζεται αλλά και για εμάς ως θεατές / μάρτυρες της αντάρτικης τέχνης που "εξαπολύει" στο κέντρο της Αθήνας.
1. Τελικά υπάρχει ελπίδα; Αν ναι, πως βοηθάει η τέχνη σε αυτό, η δική σου, ας πούμε;
Χαίρομαι που μου κάνεις αυτή την ερώτηση, γιατί μερικός σκοπός των εικόνων μου είναι ο προβληματισμός σε σχέση με την ύπαρξή της ελπίδας ή όχι.
Το ότι μου κάνεις αυτή την ερώτηση, σημαίνει ότι σε προβλημάτισα κάπως.
Η όλη φιλοσοφία, λοιπόν, πίσω από τα μηνύματα που συνοδεύουν τις εικόνες που βγάζω στο δρόμο και κυρίως πίσω από αυτές που γράφουν ΗΟΡΕ , όσο αντιφατικές και αν είναι, όσο θλιμμένα κι αν είναι τα πρόσωπα που παρουσιάζονται, συνοψίζεται στο να προβληματιστεί αρχικά αυτός που τις παρατηρεί, και μετέπειτα να προκαλέσει την αντίδρασή του, σε σχέση με όλα αυτά τα στοιχεία της ζωής που μας πάνε πίσω.
Μπορεί όλο αυτό να ακούγεται σαν μια γενικότητα. Πρακτικά όμως ζούμε σε πόλεις στις οποίες όπου και να στρέψουμε το βλέμμα μας αντικρίζουμε γιγαντοαφίσες και διαφημίσεις, χωρίς ποτέ κανείς να μας ρωτήσει αν μας αρέσει να διαμένουμε σε ένα τέτοιο περιβάλλον.
Βάζω, λοιπόν, κρυφά τα δικά μου μηνύματα δίπλα στις διαφημίσεις ή κοντά σε αυτές, για να δηλώσω την αντίδρασή μου απέναντι σε αυτή την τακτική, αλλά και να υπενθυμίσω στον κόσμο ότι υπάρχει ακόμα ελπίδα. Η ελπίδα έγκειται στο γεγονός ότι υπάρχει μια μικρή ομάδα ανθρώπων που αντιδρά. Και όσο υπάρχουν άνθρωποι που αντιδρούν, μόνο κάτι καλό μπορεί να γεννηθεί.
Σαφώς, δεν θα ασχολιόμουν ακόμα με αυτό που κάνω αν πίστευα ότι η ελπίδα έχει χαθεί για πάντα.
2. Όπως και άλλα παιδιά έτσι και εσύ, δημιουργείς έναν δικό σου κόσμο που υπάρχει παράλληλα με τον συνηθισμένο. Είναι κάτι που δεν σου αρέσει σε αυτόν που υπάρχει ήδη και πιστεύεις ότι με τη βοήθειά σου θα αλλάξει;
Προσπαθώ να το πω, χωρίς να παρεξηγηθώ.
Μου αρέσει ο όρος ΠΟΠ τρομοκρατία. Το να ζωγραφίσεις π.χ. ένα τεράστιο ροζ ρομπότ που να λέει : "Είστε όλοι σκλάβοι". Σκλάβοι της τεχνολογίας. Να τρομάξεις δηλαδή ελαφρά τον καθησυχασμένο περαστικό και να τον προβληματίσεις.
Δεν ξέρω κατά πόσο βοηθάω με αυτά που έχω φτιάξει ως τώρα, χαίρομαι όμως όταν ο κόσμος μου λέει ότι τα βρίσκει σαρκαστικά.
Το να φτιάξεις κάτι και να το κολλήσεις κρυφά σε κάποιο μέρος της πόλης είναι ούτως ή άλλως παράνομο. Θεωρώ ,λοιπόν, πως μια και κάνω κάτι που αντίκειται στο νόμο, δεν υπάρχει κανένας λόγος να το κάνω να φαίνεται γλυκούλι. Εντάξει, δεν μπορώ να είμαι δογματικός, κάποια στιγμή κι εγώ φτιάχνω κάτι που αγγίζει τα όρια του συμπαθητικού. Προτιμώ όμως, αυτό που φτιάχνω να έχει μια δόση ειρωνείας και να προβληματίζει κάπως αυτόν που το βλέπει.
Τώρα αν πιστεύω ότι μπορώ να αλλάξω τον κόσμο με αυτά που κολλάω στο δρόμο? Δεν ξέρω, τουλάχιστον έχω ΗΟΡΕ.
3. Τα σχέδιά σου είναι μαυρόασπρα, φωτοτυπίες κυρίως. Δανείζονται όμως χρώματα από τον περιβάλλοντα χώρο στα σημεία που τα τοποθετείς. Και δεν χρησιμοποιείς συχνά μαρκαδόρο, πινέλο ή σπρέι όπως πολλοί συνάδελφοί σου. Πως και γιατί κατέληξες σε αυτή την αισθητική;
Το μαυρόασπρο είναι παρεξηγημένο, ως αισθητική. Είχα περάσει μια περίοδο που πίστευα ότι το να κάνεις μαυρόασπρες εικόνες είναι εύκολο και δεν σου επιτρέπει να πειραματιστείς. Έχω καταλήξει όμως στο συμπέρασμα ότι σημασία έχει ο τρόπος που χρησιμοποιείς το ασπρόμαυρο. Είναι στο χέρι σου να το κάνεις να δείχνει κιτς ή πανκ, εκλεπτυσμένο ή αναρχικό.
Οι φωτοτυπίες και το μαυρόασπρο, ας μην κρυβόμαστε, σου επιτρέπει να τυπώσεις πολλά αντίτυπα και να τα τοποθετήσεις σε διάφορα σημεία και προσωπικά είμαι υπέρ την επανάληψης.
Τις εικόνες μου, τις αντιμετωπίζω ούτως ή άλλως σαν υπαρκτούς χαρακτήρες οι οποίοι ταιριάζουν σε περισσότερες από μια τοποθεσίες. Κολλώντας το ίδιο σχέδιο σε διαφορετικά σημεία νοιώθω σα να «πηγαίνω βόλτα» τους χαρακτήρες αυτούς λόγω της δικής τους αδυναμίας να μετακινηθούν. Στο τέλος, αυτό που παρουσιάζω στο myspace, είναι αναμνηστικές φωτογραφίες από τα διάφορα μέρη που έχουν επισκεφτεί οι χαρακτήρες που μου.
4. Σε ενδιαφέρει να περάσεις κάποιο συγκεκριμένο μήνυμα; Ρωτάω γιατί οι εικόνες σου αγγίζουν συνήθως δύο αντίθετα. Είναι κωμικές και τραγικές, σοβαρές και αστείες, προκλητικές και ουδέτερες. Δεν κάθονται κάπου ενδιάμεσα. Είναι απλώς η τρέλα σου ή κάτι που έτυχε? Ή αυτό γίνεται με κάποιον απώτερο σκοπό;
Ξέρεις, χαμογελώ τώρα με αυτή την ερώτηση, γιατί όπως είναι φυσικό κάθε δημιουργός βγάζει την ψυχή του σε κάθε του έργο. Και απ’ ότι φαίνεται η δική μου ψυχή πρέπει να είναι λιγάκι διαταραγμένη. Τι να πω? Από τη μια πηγαίνω κάθε πρωί σε μια γραφειοκρατική δουλειά και κάποια βράδια βγαίνω και κολλάω στους τοίχους της Αθήνας αφίσες. Δεν έχω ανακαλύψει ακόμα τι είναι αυτό που με οδηγεί να κάνω κάτι τέτοιο. Ίσως να με βοηθάει να κρατήσω μια ισορροπία στη ζωή μου. Ίσως απλά κάνοντας κάτι τέτοιο προσπαθώ να χαρτογραφήσω τον εαυτό μου. Ίσως πάλι, μέσα από τις εικόνες μου προσπαθώ να φωνάξω κάτι, που δεν φωνάζετε, γιατί δεν υπάρχουν λόγια να το περιγράψουν. Ίσως νοιώθω παγιδευμένος. Ίσως ελεύθερος. Βγάζεις νόημα;
5. Οι άνθρωποι που χρησιμοποιείς για τις εικόνες είναι γνωστοί σου; Τον εαυτό σου τον έχεις χρησιμοποιήσει;
Κατά 90% οι εικόνες, τα κολλάζ και τα σχέδιά μου βασίζονται στην μικρή μου αδερφή, η οποία μάλλον δεν είναι και τόσο μικρή πια (18 ετών). Είναι η αφανής αλλά και εμφανής ηρωίδα πίσω από όσα έχω βγάλει στο δρόμο. Η ίδια αδιαφορεί πλήρως για το αν χρησιμοποιώ ή όχι την εικόνα της για τις δουλειές που έχω κάνει στο δρόμο, με την προϋπόθεση βέβαια ότι δεν θα είναι αναγνωρίσιμη η όψη της, είτε λόγω επεξεργασίας της εικόνας, είτε διότι έχουν περάσει αρκετά χρόνια από τη λήψη της φωτογραφίας.
Τον εαυτό μου τον έχω χρησιμοποιήσει για ένα κολλάζ που έχω φτιάξει με μια νεκροκεφαλή.
Το πρόσωπο που μοιάζει με τον Χριστό και κρατάει το χαρτόνι που γράφει ΗΟΡΕ, είναι ο Efrim, το βασικό μέλος του συγκροτήματος Godspeed you black emperor. Ήταν μια εποχή που ήμουν πωρωμένος με το εν λόγω συγκρότημα και πριν μια συναυλία τους στο Gagarin 205 είχα πάει να τους βγάλω μερικές φώτο για να τις βλέπω την ώρα που άκουγα τα CD τους. Όταν έφτασα στον Efrim του έδωσα να κρατήσει ένα σχέδιο που είχα φτιάξει στο σπίτι μου, το οποίο έγραφε ΗΟΡΕ. Η μορφή του, μου θύμιζε τη μορφή του Χριστού. Ήμουν έτοιμος να του το πω, αλλά ένα μέλος της μπάντας με σταμάτησε. Μου είπε ότι θα θύμωνε αν το άκουγε. Είναι Εβραίος.
6. Μερικοί από τους "συναδέλφους" σου έχουν βγει από την Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας ή από κάποιο αντίστοιχο ίδρυμα. Εσύ από που ξεκίνησες για να γίνεις τώρα καλλιτέχνης του δρόμου;
Από μόνος του ο όρος «καλλιτέχνης του δρόμου» δεν πιστεύω ότι παραπέμπει οπωσδήποτε σε κάποια ακαδημαϊκή μόρφωση σε σχέση με την τέχνη. Θα έλεγα ότι μάλλον σκιαγραφεί ένα άτομο σε μια προ-ακαδημαϊκή και πειραματική ακόμα περίοδο της ζωής του, όπου η ανάγκη του να δημιουργήσει παίρνει τις διαστάσεις της πώρωσης, με αποτέλεσμα να επεμβαίνει στο αστικό περιβάλλον, στο οποίο ζει.
Κάτι τέτοιο θα έλεγα ότι συμβαίνει και με τη δική μου περίπτωση. Οι σπουδές μου δεν έχουν καμία σχέση με την τέχνη γενικότερα, το οποίο είναι κάτι που απλά συνέβη και δεν μπορώ να εξηγήσω λογικά.
Ίσως είναι το ότι πάντα ήθελα να έχω μια ανεξάρτητη σχέση με την τέχνη, κατά τον ίδιο τρόπο που τα μοντέρνα ζευγάρια απλά συζούν και τρέφουν μια σχεδόν κλειστοφοβική αντίληψη για τον γάμο και την ιδέα του να είσαι υποχρεωμένος να έρχεσαι σε καθημερινή επαφή με κάποιον, ακόμα και όταν δεν το νιώθεις.
Πέρα από το γεγονός ότι δεν μου αρέσει η ιδέα του να στραγγίξω τον εαυτό μου από κάθε σταγόνα έμπνευσης προκειμένου να ανταπεξέλθω οικονομικά, πιστεύω ότι για ορισμένα πράγματα δεν χρειάζεσαι σχολείο, ειδάλλως καταντούν χυδαία.
Σε κάτι που άπτεται τόσο πολύ του ενστίκτου σου, όπως η ζωγραφική, το να κάνεις μαθήματα, μοιάζει ανάλογο με το να κάνεις μαθήματα για να γίνεις καλός εραστής.
Καταστρέφεις έτσι την ευκαιρία να κάνεις λάθη, πράγμα που δεν το βρίσκω διόλου γοητευτικό.
7. Εγώ είδα για πρώτη φορά τη δουλειά σου, που αλλού?, στον δρόμο. Την γνώρισα όμως καλύτερα μέσα από το διαδίκτυο και κυρίως το myspace. Δεν είναι λίγο επίφοβο αυτό γενικά για τους καλλιτέχνες, αυτή η κάπως απρόσωπη επαφή? Δεν φοβάσαι μήπως γίνει υποκατάστατο (το διαδίκτυο) ή προς το παρόν έχουμε ακόμη τον έλεγχο και μπορούμε να το χρησιμοποιούμε όπως θέλουμε;
Φαντάζομαι αυτό που εννοείς, είναι ότι το myspace εξυπηρετεί στο να δει κάποιος τη δουλειά σου στο σύνολό της, σε περίπτωση που βαριέται να κουνηθεί από το σπίτι του.
Έχω την εντύπωση ότι το δίλλημα σου είναι ψευδοδίλλημα ,από την άποψη ότι αν ζει κάποιος στην ίδια πόλη με εσένα, όσο και να βαριέται να ψάξει εκεί γύρω, είναι αναπόφευκτο κάποια στιγμή να "συγκρουστεί" στο δρόμο με τη δουλειά σου.
Αντιθέτως, το myspace και γενικότερα το διαδίκτυο λειτουργεί ευεργετικά σε περίπτωση που κάποιος που είχε την τύχη να δει 1-2 έργα σου και απλά θέλει να μάθει περισσότερα σε σχέση με αυτό που κάνεις.
Βέβαια, δεν είμαι της πρακτικής του να «ανεβάζεις» την επόμενη μέρα στο διαδίκτυο κάθε νέα δουλειά που κάνεις. Το βρίσκω προτιμότερο να γίνει αυτό μετά από κάποια χρονική περίοδο. Προσωπικά, βιώνω μεγαλύτερη χαρά όταν κάποιος μου στείλει κάποια φωτογραφία που τράβηξε ή όταν απλά βλέπω να υπάρχει διαφωνία ανάμεσα στους χρήστες του διαδικτύου σε σχέση με την ταυτότητα του δημιουργού, όταν το έργο μου δεν παραπέμπει σε κάποιο αναγνωρίσιμο στοιχείο της τεχνοτροπίας που χρησιμοποιώ.
8. Εξήγησέ μας, αν θέλεις, τα αρχικά H.O.P.E. που υπάρχουν σε κάποια έργα σου και τη φράση: Keep the home fires burning, που είναι και ο τίτλος της σελίδας σου στο myspace.
H.O.P.E.= HOLD ON PROTEST for EVERMORE
Όσο για τη φράση: Keep the home fires burning, αναφέρεται στις φωτιές που καίνε τις ψυχές των ανθρώπων. Όλων εκείνων των ανθρώπων που είναι κλεισμένοι στα σπίτια τους και δημιουργούν κρυφά από τα μάτια του κόσμου, με τρόπο πεισματικό. Μου είναι αδιάφορο τι φτιάχνουν. Μου αρκεί ότι φτιάχνουν κάτι. Από μια ζωγραφιά ως ένα τανκ.
Μίνι βιογραφικό:
Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
Σπούδασε Νομική στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας (1997-2001).
Ομαδικές εκθέσεις:
Vavel, bazaar 2006
Gazi, 7 ply project 2007
Link:
www.myspace.com/keepthehomefiresburning
