H γκαλερί άνοιξε τον Ιανουάριο του 2004 στο Μεταξουργείο, η πρώτη από αρκετές ακόμα που θα ακολουθούσαν στην περιοχή. Τα πρόσωπα που κρύβονται πίσω από αυτήν η Σοφία και η Δήμητρα Βάμιαλη, αδερφές και συνεργάτιδες. Μέσα σε αυτά τα τέσσερα χρόνια, έχουν παρουσιάσει πολύ ενδιαφέρουσες εκθέσεις, και κυρίως μας έχουν δώσει την χαρά να δούμε σημαντικούς καλλιτέχνες του εξωτερικού όπως η Ruby Osorio, Diann Bauer, Janice Kerbel, Mark Hutchinson, Uta Barth, Jonathan Monk, Matt Franks, Liam Gillick κ.α.
Εδώ και κάποιους μήνες η γκαλερί έχει κλείσει για ανανέωση και επέκταση. Σε λίγο καιρό περιμένουμε να δούμε τον νέο χώρο, τα καινούργια project που θα φιλοξενήσει και προς το παρόν τα πάντα είναι επτασφράγιστο μυστικό. Το duo Vamiali’s μας μιλά εδώ για μελλοντικά σχέδια, την καθημερινότητα ενός γκαλερίστα, αλλά και για τους "κατεργάρηδες" της τέχνης.
Νέα σχέδια, επεκτάσεις, αλλαγές. Τι να περιμένουμε από την ανανεωμένη Vamiali’s ;
Μεγαλύτερες απαιτήσεις και προσδοκίες, νέα πλάνα, πολλές φιλόδοξες εκθέσεις μας οδήγησαν σε αυτή την απόφαση. Σκεφθήκαμε πολύ σοβαρά το ενδεχόμενο του relocation και καταλήξαμε ότι στην ουσία δεν θα είχε νόημα τώρα, μια που η γκαλερί Vamiali’s ήταν η πρώτη που άνοιξε στη περιοχή. Οπότε το relocation αναβάλλεται για αργότερα. Η όλη διαδικασία είναι περισσότερο ένα ακόμη δημιουργικό project για μας, μια που και οι δυο είμαστε καλλιτέχνες και όχι μόνο γκαλερίστες. Το νέο κτίσμα θα είναι φιλόδοξο αλλά δεν είναι το κτίσμα που προέχει όσο η τέχνη που στεγάζει.
Το καλύτερο και το χειρότερο που αντιμετωπίζει ένας γκαλερίστας στην Αθήνα ;
Είναι πάρα πολύ δύσκολο και εξαιρετικά πολύπλοκο να διατηρείς μια γκαλερί που ως επί το πλείστον συνεργάζεται με καλλιτέχνες του εξωτερικού, στην Αθήνα. Τα προβλήματα είναι πολλά κι αυτό είναι το χειρότερο. Το καλύτερο είναι όταν βρίσκονται λύσεις σε αυτά τα προβλήματα και συνεχίζεις.
Τι ξεχωρίσατε από εκθέσεις την χρονιά που πέρασε; (Ελλάδα και Ευρώπη) ;
Αν και διαφωνούμε μεταξύ μας γιατί μας άρεσαν διαφορετικές εκθέσεις και είναι λίγο δύσκολο ν’ απομονώσουμε τις πιο ενδιαφέρουσες κάνοντας τώρα μια ανασκόπηση. Από κοινού θα ξεχωρίζαμε την έκθεση του Rothko στην Tate Modern. Απίστευτη. Στην Ελλάδα αυτό που είχε ενδιαφέρον φέτος είναι πως οι εκθέσεις που υπερπροβλήθηκαν στον τύπο, δεν ήταν απαραίτητα αυτές που αξίζει να δει κάποιος. Είχαμε δυο πραγματικότητες, τη μιντιακή και την εμπειρική. Θα ξεχωρίζαμε το έργο του Νίκου Αλεξίου στην έκθεση Athensville πέρσι στην Art Athina.
Ποιό είναι για σας το πιο σημαντικό κομμάτι στην δουλειά σας ;
Πρώτα τα ίδια τα έργα, όλα τ’ άλλα έπονται. Έτσι κι αλλιώς είναι μια δουλειά με συναρπαστική ενέργεια σε κάθε της πλευρά, τα έργα, οι καλλιτέχνες, η επικοινωνία, το στήσιμο των εκθέσεων, το ρίσκο…όλα.
Τι λείπει από την αθηναϊκή σύγχρονη τέχνη ;
‘Ένα γενναίο ξεσκαρτάρισμα. Να ωριμάσει. Από το νηπιαγωγείο είναι καιρός επιτέλους να πάει στο δημοτικό. Λείπουν ακόμη οι κατάλληλοι άνθρωποι στις κατάλληλες θέσεις.΄Έχουν γίνει τόσα λάθη, το θέμα δεν είναι να γίνονται πράγματα για να γίνονται. Δυστυχώς η παρουσίαση του έργου τέχνης στην Ελλάδα είναι συχνά ένα είδος ανταλλαγής και δεν εννοούμε οικονομικής αλλά κατά βάση σχεσιακής.
Και τι είναι αυτό που την κάνει να ξεχωρίζει ;
Ότι πολύ άνετα χωρίς κόπο και με πονηρά τεχνάσματα τρυπώνουν διάφοροι κατεργάρηδες.
Ποια είναι κατά την γνώμη σας τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ένας νέος καλλιτέχνης που μόλις έχει τελειώσει τις σπουδές του στην Ελλάδα; Τι εφόδια θεωρείτε ότι του λείπουν ;
Τα προβλήματα ενός νέου είναι ίδια σε όλους τους χώρους, είτε θεωρείται καλλιτέχνης είτε όχι. Από την άλλη πλευρά τα πράγματα είναι καλύτερα από ότι αρκετά χρόνια πριν, αν κι ακόμη έχουμε όλοι πάρα πολύ δρόμο να κάνουμε. Οι νέοι καλλιτέχνες είναι φυσικό να είναι πιο ανυπόμονοι, θέλουν τώρα να παρουσιάσουν την δουλειά τους, τώρα να αναγνωριστούν, τώρα να συμμετέχουν, τώρα να βγάλουν χρήματα, πράγμα που φυσικά είναι αδύνατον να συμβεί μόλις έχεις τελειώσει μία Σχολή. Δεν θα μπορούσαμε να μιλήσουμε εμείς για τα εφόδια που λείπουν στους νέους. Είναι σχετικό, τι εφόδια τους λείπουν σε σχέση με τι; Για να εκθέσουν τη δουλειά τους, να την επικοινωνήσουν, να ζωγραφίσουν πιο σωστά, να ταξιδέψουν, να κερδίσουν χρήματα, να διδάξουν αργότερα; Εξαρτάται από πολλές παραμέτρους και που το τοποθετείς. Μπορεί και να μη τους λείπει τίποτα και το πρόβλημα να είναι αλλού.
Θα μπορούσε ποτέ η Ελλάδα να γίνει ένα περιφεριακό αλλά σημαντικό κέντρο εικαστικής παραγωγής και διαλόγου και μια πλατφόρμα νέων ιδεών ;
Θα μπορούσε, φυσικά και θα μπορούσε, αλλά δεν μπορεί να γίνει τώρα, είναι πάρα πολύ νωρίς. Ιδιαίτερα μια πλατφόρμα όπως λες, νέων ιδεών. Δηλαδή πως το φαντάζεσαι; H Ελλάδα να γίνει σημείο αναφοράς ορίζοντας το νέο παράδειγμα; "Οι νέες ιδέες" είναι πολύπλοκο ζήτημα, για να γίνει κάτι τέτοιο θα έπρεπε να είχαμε άλλα σχολεία, άλλα πανεπιστήμια, άλλα μουσεία, άλλα ιδιωτικά ιδρύματα, άλλους ανθρώπους σε άλλες θέσεις, άλλους ανθρώπους να μας εκπροσωπούν στο εξωτερικό και στο εσωτερικό, άλλη οικονομική υποστήριξη, άλλη διαχείριση της εξουσίας, άλλη κατάθεση ενέργειας. Το κλίμα δεν είναι ακόμη έτοιμο, τα προβλήματα δεν είναι θεωρητικά, είναι πρακτικά, πρωτοστατούν η παραπληροφόρηση, ο αθέμιτος ανταγωνισμός, ο νεποτισμός, η συντεχνιακή προσέγγιση, τα μικροσυμφέροντα, οι γενικεύσεις, μια χαζοαισιοδοξία, συχνά μηδενίζεις και πάλι από την αρχή, δεν συνεχίζεται έτσι ο διάλογος. Αρπάζουμε ότι μπορούμε και με όποιο τρόπο μπορούμε; Έτσι διαιωνίζουμε μια κατάσταση που θα μπορούσε να έχει τελειώσει χρόνια τώρα και όπου όλα αυτά φαντάζουν πολυτέλειες. Οι περισσότεροι "εμπλεκόμενοι" αλλού ήθελαν να είναι κι αλλού είναι, αν βλέπαμε πιο ειλικρινά μερικά θέματα, τι πραγματικά μας αρέσει να κάνουμε ίσως να ήταν εφικτό όλο αυτό. Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν αξιόλογοι και ταλαντούχοι άνθρωποι, ίσα ίσα, συχνά όμως τους συναντούμε σε λάθος πόστα. Ένα μέγιστο ζήτημα στη τέχνη στην Ελλάδα είναι ότι οι περισσότεροι πρώτα βρίσκουν τη θέση και μετά μαθαίνουν το αντικείμενο, κάνοντας schooling λίγους μήνες για το πρόσφατο παρελθόν και το παρόν. Αυτό καθυστερεί ανεπανόρθωτα όλη την κατάσταση, περιμένουμε κάθε φορά τον νεοφερμένο που πρέπει να μάθει τι γίνεται για να μπει στο υποτιθέμενο παιχνίδι, ενώ δεν χρησιμοποιούνται άνθρωποι που και γνώση έχουν και ανάλογη παιδεία και εμπειρία για να πάει όλο μπροστά. Δεν αναφερόμαστε σε καλλιτέχνες αλλά για την υπόλοιπη διαχείριση, οι λίγοι που γνωρίζουν πολύ καλά τα πράγματα και τους κατάλληλους ανθρώπους στο εξωτερικό κλείνονται στον εαυτό τους, γίνονται εσωστρεφείς και διαιωνίζεται ο ίδιος κύκλος, εδώ και δεκαετίες. Υπάρχει μια αγωνία για το ποιος εκπροσωπεί το σύστημα κι αν τελικά υπάρχει αυτό, ποιος κινεί τα νήματα, δείτε τι επικρατεί και τι συζητιέται γενικά, ποια είναι η καλύτερη έκθεση, ποιος ο νικητής καλλιτέχνης, ποια η πρώτη γκαλερί, ποιος ο δάσκαλος και ποιος ο μαθητής κλπ κλπ, ανεκδιήγητες καταστάσεις, μια αγωνία βαθμολογίας που ξεκινά από ανασφάλεια και θυμίζει νηπιαγωγείο γεμάτο μικρούς αρχηγούς και φυσικά διατηρεί την τέχνη σε ανώριμη κατάσταση, δεν προχωρά, δεν ωριμάζει, δεν απαγκιστρώνεται. Πως λοιπόν θα γίνει σημαντικό κέντρο εικαστικής παραγωγής, και ιδιαίτερα διαλόγου όπως αναφέρεις;
Αγοράζετε έργα τέχνης; Και αν ναι είναι πιο δύσκολο ή πιο έυκολο να επιλέξετε τιν δουλειά ενός καλλιτέχνη όταν δεν αφορά την έκθεση του στην γκαλερί σας ;
Στο βαθμό που μπορούμε ναι, αγοράζουμε. Ούτε εύκολο, ούτε δύσκολο. Δεν είναι δυνατόν η γκαλερί μας να δείχνει όλους τους καλλιτέχνες που μας αρέσουν. Αν δούμε κάτι ενδιαφέρον και μπορούμε οικονομικά να το αγγίξουμε δεν τίθεται ζήτημα. Τώρα αν το δούμε σε μία γκαλερί που υπάρχει από πλευράς τους υπέρμετρος ανταγωνισμός και πολέμια διάθεση τότε απλά χάνουν μία πώληση.
Links
www.vamiali.net
