Όλοι μας έχουμε κάποια σχέση με το design. Το ντύσιμό μας, το νέας τεχνολογίας κινητό μας τηλέφωνο, το σπίτι στο οποίο ζούμε είναι μερικά μόνο από τα άπειρα παραδείγματα σχεδιασμού τα οποία καλούμαστε να δεχτούμε ή να απορρίψουμε στην καθημερινότητά μας σύμφωνα με τις εμπειρίες μας, τα αισθητικά μας κριτήρια αλλά και άλλους παράγοντες. Όμως αυτός είναι μόνο ο ρόλος του design; Αποκλειστικά η αισθητική όψη;
Αν το σκεφτούμε περισσότερο θα ανακαλύψουμε πως ένας ακόμη ρόλος του είναι να δίνει λύσεις στα διάφορα προβλήματα της καθημερινής μας ζωής όπως για παράδειγμα το πώς θα επικοινωνήσουμε με το κοινό μας για να του προσφέρουμε το προϊόν που παράγουμε.
Αυτό είναι και το αντικείμενο των δημιουργικών γραφείων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του Ψυρρή τα τελευταία χρόνια και συμμετέχουν με μεγάλη χαρά στην ετήσια γιορτή που είναι γνωστή ως Design Walk. Με κοινή αναφορά την αγάπη τους για το design, στην πλειοψηφία τους ομάδες γραφιστικού σχεδιασμού, μας προσκαλούν στο χώρο εργασίας τους για να κατανοήσουμε το ρόλο της εφαρμογής του design ή απλά να απολαύσουμε μια βόλτα με επίκεντρο τη δημιουργικότητα.
Με αυτή την ιδέα η οποία κάθε χρόνο κερδίζει όλο και περισσότερους φίλους έχουμε ασχοληθεί ξανά στο mixtape.gr όμως θα ήταν χρήσιμο να αναφερθούμε και σε ένα ευρύτερο πλαίσιο από αυτό που αφορά αποκλειστικά τη διεξαγωγή των εκθέσεων. Έτσι λοιπόν ο Διονύσης Λιβάνης από τη δημιουργική ομάδα του design shop και ως συνδιοργανωτής αυτού του εγχειρήματος μαζί με τις ομάδες g και π6 μας παραχωρεί μια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης…
Τι είναι αυτό που πιστεύεις ότι έχει προσελκύσει όλες αυτές τις δημιουργικές ομάδες στην περιοχή του Ψυρρή;
Η περιοχή του Ψυρρή έχει έναν μποέμ χαρακτήρα. Για χρόνια ήταν μια περιοχή υποβαθμισμένη και σχεδόν άγνωστη. Σήμερα θεωρείται "hot spot" για τη διασκέδαση και φιλοξενεί από απλά μαγειρεία και καφενεία μέχρι ακριβά εστιατόρια, εναλλακτικές σκηνές, εμπορικά θέατρα και ανεξάρτητες γκαλερί. Παράλληλα όμως είναι κέντρο διακίνησης ναρκωτικών και λευκής σαρκός. Όλες αυτές οι αντιθέσεις κάνουν την περιοχή αντιφατική και ταυτόχρονα τη γεμίζουν ενέργεια. Φαίνεται πως οι νέοι designers έχουν βρει στου Ψυρρή την περιοχή που τους εκφράζει. Δυναμική ανεπιτήδευτη που ισορροπεί ανάμεσα στην παρακμή και την εξέλιξη.
Για ακόμη μία χρονιά θα έχουμε την ευκαιρία να περιπλανηθούμε μέσα στο design και να γνωρίσουμε πολλές πτυχές του. Είναι γεγονός ότι το Design Walk δεν εστιάζει σε ένα αντικείμενο και ύφος αλλά αντίθετα κάθε ομάδα το προσεγγίζει με διαφορετικό τρόπο. Πιστεύεις πως αυτός είναι ένας σημαντικός παράγοντας στη μεγάλη επιτυχία που γνώρισε αυτή η δημιουργική ιδέα από την πρώτη κιόλας στιγμή;
Ναι. Το ότι η κάθε ομάδα που συμμετέχει στο Design Walk παρουσιάζει κάτι εντελώς διαφορετικό είναι βασικό χαρακτηριστικό της διοργάνωσης. Τα γραφεία είναι ελεύθερα να σχεδιάσουν για τα πράγματα που τους αφορούν και έτσι ο επισκέπτης έχει να διαλέξει ανάμεσα σε μια πραγματικά μεγάλη ποικιλία προτάσεων. Η κάθε έκθεση είναι και μια έκπληξη και αυτό ίσως είναι ένας από τους λόγους που το Design Walk έχει γνωρίσει τέτοια θερμή υποδοχή.
Υποψιάζομαι όμως ότι και οι ίδιοι οι σχεδιαστές που συμμετέχετε απολαμβάνετε αυτό το διάλογο με το κοινό λαμβάνοντας υπόψη πως ανταποκρίνεστε με πλήρη ελευθερία χωρίς το πρόσθετο βάρος ότι η δουλειά σας πρέπει να περιοριστεί στα πλαίσια της εμπορικής απήχησης γιατί πολλές φορές οι δυο αυτές έννοιες έρχονται σε σύγκρουση…
Πολλές φορές η ελευθερία της έκφρασης έρχεται σε αντίθεση με τον εμπορικό σκοπό ενός project. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις ιδιαίτερα επιτυχημένων εμπορικών δουλειών που έχουν βασιστεί ακριβώς πάνω στην ελευθερία της έκφρασης και τον πειραματισμό. Οπότε δε θα έλεγα ότι έρχονται σε σύγκρουση αλλά μάλλον ότι το ένα συμπληρώνει το άλλο.
Ένας από τους σκοπούς της διοργάνωσης η οποία είναι πλέον θεσμός και μετράει φέτος 3 χρόνια λειτουργίας είναι να φέρει πιο κοντά στο design το κοινό το οποίο θα ήθελε να μάθει περισσότερα γι’ αυτό και το ρόλο του στην καθημερινή μας ζωή. Υπάρχουν όμως έστω και από τις δύο προηγούμενες διοργανώσεις ενθαρρυντικά δείγματα ότι έχουν γίνει κάποια βήματα προς αυτή την κατεύθυνση ή είναι νωρίς ακόμη να μιλήσουμε για κάτι τέτοιο;
Το πως αλλάζει η αντίληψη του κόσμου για το πως επηρεάζει το design την καθημερινότητά του δεν είναι μετρίσιμο. Αυτό που βλέπουμε όμως είναι ότι το ενδιαφέρον για το design γενικότερα έχει αυξηθεί και σε αυτό έχουν συντελέσει ένας αριθμός γεγονότων, εκδόσεων και διοργανώσεων.
Για παράδειγμα οι δραστηριότητες της Ένωσης Γραφιστών Ελλάδας, οι απονομές βραβείων στους σχεδιαστές, οι διοργανώσεις συνεδρίων, οι εκδόσεις, το διαδίκτυο και άλλες τέτοιες πρωτοβουλίες συμπεριλαμβανομένου και του Design Walk φυσικά, ως προσπάθειες εξωστρέφειας συμβάλλουν στο να διανύει η γραφιστική σκηνή στη χώρα μας μια πολύ καλή περίοδο συμβαδίζοντας με τις ανάγκες της εποχής. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν κι άλλες δράσεις που θα μπορούσαν να συνεισφέρουν σε κάτι που πιθανόν να λείπει; Ποιά είναι η προσωπική σου εκτίμηση;
Όλα όσα ανέφερες είναι ιδιωτικές πρωτοβουλίες. Αυτό που λείπει είναι μια πολιτική που θα αναδείξει το ελληνικό design. Δυστυχώς όμως το Υπουργείο Πολιτισμού θεωρεί το design πολύ εμπορικό και το Υπουργείο Εμπορίου το θεωρεί πολύ καλλιτεχνικό, οπότε απλά αδρανούν και τα δύο.
Δεδομένου ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει και σε άλλους χώρους έξω από τις γραφικές τέχνες είναι νομίζω ένα θετικό μήνυμα που θα μπορούσαμε να στείλουμε. Εκεί που η κρατική υποστήριξη είναι απούσα η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί να κάνει πραγματικά θαύματα! Όσον αφορά τώρα όμως τις μικρές ομάδες σχεδιασμού οπτικής επικοινωνίας όπως αυτές δηλαδή που συναντά κανείς στην περιοχή του Ψυρρή και τις μεγάλες εταιρίες του κλάδου στην Ελλάδα οι μεταξύ τους διαφορές ποιές είναι;
Το μικρά γραφεία που εδρεύουν στου Ψυρρή αλλά και σε άλλες περιοχές, αποτελούνται κυρίως από νέους σχεδιαστές που πάνω από το κέρδος βάζουν το ίδιο το design. Ο πειραματισμός και η έρευνα για νέους τρόπους επικοινωνίας είναι από τις βασικές μας προτεραιότητες.
Πόσο σημαντικό είναι γενικά για έναν σχεδιαστή (ανεξαρτήτου ειδικότητας) να εργάζεται σε μια περιοχή ανάμεσα σε συναδέλφους του δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο όλοι μαζί μια κοινότητα;
Είναι αυτό που λες. Δημιουργείται μια κοινότητα και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Υπάρχει αλληλοϋποστήριξη και επικοινωνία. Ξέρεις ότι υπάρχει κάποιος κοντά για να πεις τον πόνο σου, για να γιορτάσεις μια επιτυχία ή έστω να δανειστείς μια παντονιέρα ή να τυπώσεις αν χάλασε ο εκτυπωτής σου…!
Η περιοχή στην οποία εργάζεστε έχει την ιδιαιτερότητα να συγκεντρώνει πολλές διαφορετικές δραστηριότητες σε 24ωρη βάση και αυτό με τα θετικά και αρνητικά του στοιχεία. Από τις συναναστροφές σου λοιπόν με άλλους συναδέλφους που βρίσκονται στην ίδια τοποθεσία υπάρχει κάτι που θα θέλατε να αλλάξει;
Θα θέλαμε η περιοχή να είναι πιο καθαρή και να έχει καλύτερο internet!
Ποιά θεωρείς ότι είναι τα κοινά στοιχεία ανάμεσα στις δημιουργικές ομάδες που παίρνουν μέρος σε αυτή τη γιορτή;
Τα γραφεία του Design Walk είναι μέρος της νέας γενιάς του ελληνικού design. Είναι ομάδες που οι περισσότερες ξεκίνησαν μετά το 2004 αλλά έχουν ήδη καταφέρει να ξεχωρίσουν με τη δουλειά τους. Είναι ομάδες που αποτελούνται από νέους ανθρώπους με εξειδικευμένες σπουδές πάνω στο design στην Ελλάδα ή στο εξωτερικό. Και όπως είπα και πιο πάνω είναι άνθρωποι που δεν βάζουν το κέρδος πάνω από όλα. Για μας έχει σημασία η διαδικασία της δημιουργίας και τα αποτελέσματα που βγαίνουν από τη σωστή εφαρμογή του design.
Κλείνοντας αυτή την ευχάριστη κουβέντα τι θα ευχόσουν για τα επόμενα χρόνια για αυτή τη βόλτα που ονομάζεται Design Walk;
Προσωπικά θα ήθελα να δω το Design Walk να εξελίσσεται με τα χρόνια αλλά ταυτόχρονα να κρατήσει τη φρεσκάδα και τον αυθορμητισμό που έχει μέχρι σήμερα!
(Φωτογραφίες κατά σειρά εμφάνισης: g, the design shop, poor designers, π6)
Links
www.designwalk.gr
Design Walk 2009 – Μια περιήγηση στον κόσμο του design
