Νοέμβριος. Η αυλαία έκλεισε πρόσφατα για μια από τις μεγαλύτερες παραστάσεις της σεζόν, τις αμερικανικές εκλογές. Και άνοιξε για την παράσταση του έργου του Μάμετ «Νοέμβριος» στο Θέατρο Εμπορικόν που σχολιάζει καυστικά το πολιτικοκοινωνικό σύστημα.
Ο Χρήστος Χατζηπαναγιώτης μιλάει για το έργο που σκηνοθέτησε και πρωταγωνιστεί.
Πώς αποφασίσατε να ανεβάσετε το Νοέμβριο του Μάμετ; Έπαιξε ρόλο στην απόφαση η επικαιρότητα των Αμερικάνικων εκλογών, αλλά και τα δικά μας εσωτερικά πολιτικοοικονομικά σκάνδαλα;
Δεν θα έλεγα ότι έπαιξαν ρόλο οι αμερικανικές εκλογές και όποια τέτοιου είδους επικαιρότητα. Ο Μάμετ με τον Νοέμβριο (Ο Πρόεδρος, 2 γαλοπούλες και οι εκλογές) δεν μιλάει γι αυτό. Με αφορμή τις εκλογές γράφει μια καυστική σάτιρα για όλο το πολιτικοκοινωνικό σύστημα.
Ανεβάζετε ένα πολιτικό έργο στην καρδιά της εμπορικής πιάτσας της Αθήνας. Δεν είναι ρίσκο; Τι σας λέει η έως τώρα ανταπόκριση του κοινού;
Πράγματι είναι ένα ρίσκο…Έτσι κι’ αλλιώς η δουλειά μας είναι ένα ρίσκο. Κάθε φορά είναι μια καινούργια περιπέτεια. Και η περιπέτεια ενέχει και τον κίνδυνο της πτώσης. Αλίμονο όμως αν αυτό λειτουργούσε ανασταλτικά και δεν μας επέτρεπε να τολμάμε. Εμείς λοιπόν τολμήσαμε. Είναι ελπιδοφόρο για μας, ότι ο κόσμος που μέχρι στιγμής έχει δει την παράσταση, και δεν μιλάω μόνο γι’ αυτούς που είναι ενημερωμένοι, που ξέρουν τον Μάμετ, αντιδρά πολύ ζεστά. Η ανταπόκριση, είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Το κοινό, αισθάνομαι ότι, στην αρχή αντιμετωπίζει με έκπληξη-απορία αυτό που βλέπει, αλλά μπαίνει σιγά-σιγά και τελικά αν το χειροκρότημα είναι μέτρο, νομίζω ότι του αρέσει πολύ. Το αν πραγματικά συμβαίνει αυτό θα φανεί στην πορεία…Αν τους αρέσει πραγματικά θα στείλουν κι άλλους…
Για ποιο λόγο πιστεύετε πως θα έπρεπε να έρθει κάποιος να παρακολουθήσει το Νοέμβριο;
Γιατί είναι ένα σπουδαίο έργο. Είναι σαν να γράφτηκε τώρα για την Ελλάδα. Είναι, όπως είπα και προηγουμένως, μια καυστική σάτιρα απολύτως αναγνωρίσιμη. Θέτει ερωτήματα για καυτά θέματα που μας απασχολούν όλους. Και στο δεύτερο μέρος απογειώνεται σε μια εξωφρενική κωμωδία…Η αλήθεια είναι, πως είναι ακατάλληλο για ψευτοηθικολόγους, γιατί ο Μάμετ- όπως και στα άλλα έργα του- χρησιμοποιεί μια πολύ σκληρή γλώσσα…Ο πρόεδρος μιλάει σα λιμενεργάτης σε καταγώγιο…Και βέβαια αυτό δε γίνεται για σκανδαλολογικούς λόγους. Ο Μάμετ χτίζει χαρακτήρα με αυτή τη γλώσσα.
Ο Μάμετ αρνείται ότι μοντέλο του Charles Smith αποτελεί ο George Bush. Τον χρησιμοποιήσατε ως αναφορά στην προσέγγιση του χαρακτήρα;
Είμαι σίγουρος ότι ο Μάμετ δεν γράφει για τον Bush. Παρ’ όλα αυτά ο George Bush, ήταν πλούτος για ένα συγγραφέα, ήταν μεγάλη πηγή έμπνευσης για τα θέματα που ήθελε να θίξει ο Μάμετ…
Εντοπίσατε στο ρόλο σας ελαφρυντικά στοιχεία; Αν ήθελε κάποιος να υπερασπιστεί έναν αμοραλιστή, καιροσκόπο πολιτικό όπως ο Charles τι θα έβρισκε;
Η ανθρώπινη φύση είναι από μόνη της ένα ελαφρυντικό. Κι’ εγώ σαν καλλιτέχνης οφείλω να μπαίνω στον κόπο να την κατανοώ, κι’ όχι μόνο να την κατακρίνω. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ένας ηθοποιός, πλησιάζοντας ένα ρόλο, είναι αυτό ακριβώς. Να βρίσκει τα ελαφρυντικά, να τον δικαιολογεί, και εντέλει να τον …αγαπά. Ακόμα κι’ αν πρόκειται για τον μεγαλύτερο εγκληματία. Είναι ο μόνος δρόμος για να πλησιάσεις (ολοκληρωτικά) ένα ρόλο. Άλλωστε αυτός ο δρόμος είναι που θέλω να καταφέρω να ακολουθώ και στη ζωή μου…Ζούμε σε μια εποχή που η κυρίαρχη κουλτούρα είναι «δείχνω με το δάχτυλο αυτόν που φταίει»…Δεν θέλω να συμμετέχω σ’ αυτό, όσο κι’ αν κοστίζει…
Το έργο είναι ένας καταπέλτης απέναντι στους αλλοτριωμένους πολιτικούς μηχανισμούς. Έχει βρεθεί ανάμεσα στους θεατές κάποιος πολιτικός; Ποια ήταν η αντίδραση του;
Ο Χρήστος Πρωτόπαπας σταθερός θεατής της δουλειάς μας ήρθε στην πρεμιέρα, η φίλη μας Ελένη Κούρκουλα, και η Μαρριέτα Γιαννάκου, αυτή η σπουδαία γυναίκα. Θεωρώ ότι και οι τρεις, δεν έχουν καμιά σχέση με το πρότυπο του Μάμετ…Και οι αντιδράσεις και τα σχόλια τους ήταν ιδιαιτέρως θερμά έως και συγκινητικά, και πολύ τους ευχαριστώ.
Έχει τελικά ελπίδες η κοινωνική δικαιοσύνη μέσα στα πολιτικά γραφεία, όταν στο έργο του Μάμετ η διαφθορά δεν πηγάζει μόνο από τον πολιτικό αλλά και από τους απλούς πολίτες;
Τώρα χτύπησες κέντρο…Αυτό ακριβώς είναι το θέμα που θέτει ο Μάμετ με αυτό το έργο. Όπως λέει κι ο ίδιος «…κάποτε πίστευα ότι για ότι κακό συμβαίνει φταίνε αυτοί που κυβερνούν, και όλοι οι άλλοι είμαστε καλοί, καλοκάγαθοι, καλοσυνάτοι άνθρωποι…». Η διαπλοκή, η μίζα, η διαφθορά χρειάζεται σίγουρα 2 μέρη. Απ’ τη μια οι πολιτικοί κι απ’ την άλλη…;
Γιατί πιστεύετε πως ο Μάμετ επέλεξε τη δομή μιας κωμωδίας (χωρίς να μας έχει συνηθίσει) προκειμένου να προσεγγίσει ένα τόσο σοβαρό θέμα;
Γιατί -φαντάζομαι- πιστεύει, ότι μ’ αυτό τον τρόπο θα μιλήσει σε ένα μεγαλύτερο κοινό, και πιθανότατα θα μιλήσει μέσα από τη γλώσσα της κωμωδίας πολύ πιο αποτελεσματικά.
Μπορεί μια κωμωδία να προβληματίσει, να οδηγήσει σε σκέψεις και τελικά να μας ενεργοποιήσει;
Αυτό είναι ένα ερώτημα που αφορά στην τέχνη γενικότερα…Μακάρι να συμβαίνει…Δεν μπορούμε να έχουμε ολοκληρωμένες απαντήσεις νομίζω. Ο καθένας παίρνει από ένα έργο τέχνης ,όπως κι από τη ζωή, αυτό που του αξίζει.
Τα τελευταία χρόνια καταπιάνεστε και με τη σκηνοθεσία των έργων που επιλέγετε να παρουσιάσετε. Συνδυάζετε εύκολα τις δύο ιδιότητες, ηθοποιού – σκηνοθέτη;
Είναι ένα δύσκολο αλλά και ιδιαίτερα ενδιαφέρον παιχνίδι. Και λέω παιχνίδι γιατί έτσι θέλω να αντιμετωπίζω τη σκηνική πράξη. Με την αθωότητα, τη σοβαρότητα και την πίστη που αντιμετωπίζει ένα παιδί το παιχνίδι και το ψέμα…
Που κρίνεται η επιτυχία μιας παράστασης; Σε πιο σημείο της πορείας μπορείτε να πείτε με σιγουριά πως το στοίχημα κερδήθηκε;
Η επιτυχία κρίνεται από το πώς αυτό που με αγάπη, κόπο και πίστη φτιάχνεις αγγίζει το κοινό. Και μιλάω και για τους 10 και για τους 10.000. Όσους περισσότερους κερδίζεις, τόσο καλύτερα. Πιστεύω και παλεύω γι’ αυτό που φτιάξαμε, εντός και εκτός σκηνής, κάθε μέρα μέχρι την τελευταία παράσταση. Τότε μπορείς να κάνεις και τον απολογισμό πιο ψύχραιμα και πιο δίκαια…
"Νοέμβριος" στο Θέατρο Εμπορικόν
Διαβάστε την κριτική παρουσίαση της παράστασης του mixtape.gr από τον Γεράσιμο Ευαγγελάτο
Μετάφραση: Θοδωρής Πετρόπουλος
Σκηνοθεσία: Χρήστος Χατζηπαναγιώτης
Σκηνικά: Ντίνος Πετράτος
Κοστούμια: Κατερίνα Παπανικολάου
Φωτισμοί: Κατερίνα Μαραγκουδάκη
Μουσική επιμέλεια: Γιάννης Νένες
Παίζουν: Χρήστος Χατζηπαναγιώτης, Βίκυ Σταυροπούλου, Ιωσήφ Μαρινάκης, Χρήστος Βασιλόπουλος, Μάνος Πίντζης
Ημέρες και Ώρες παραστάσεων
Τετάρτη 8μ.μ.
Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή: 9.15 μ.μ.
Σάββατο, Κυριακή 6.15 μ.μ. (λαϊκή απογευματινή)
Τιμές εισιτηρίων
ΠΛΑΤΕΙΑ – ΘΕΩΡEΙΟ 25 €
ΕΞΩΣΤΗΣ 22 €
ΛΑΪΚΗ 18 €
ΦΟΙΤΗΤΙΚΟ 18 €
ΟΜΑΔΙΚΟ 18 €
Την Πέμπτη για θεατές κάτω των 25 και άνω των 60 ετών Εισιτήριο 18 €
Εμπορικόν
Σαρρή 11, Ψυρρή
Τηλ: 210 3211750
www.ellthea.gr
