Τρεις δεκαετίες πρωτοπορίας είναι αρκετές για να συγχωρέσεις τα λάθη του παρόντος; Η Björk τέσσερα χρόνια μετά το ‘Volta’, επιστρέφει με ένα εξίσου δύσκολο, εγκεφαλικό άλμπουμ. Τι έχει αλλάξει άραγε στο ‘Biophilia’, και πόσο μακρινό μοιάζει το ‘Debut’ απ’το οποίο ξεκίνησαν όλα;

Απ’τις αρχές της καριέρας της ως μέλος των Sugarcubes, η Björk Guðmundsdóttir οριοθέτησε την περσόνα της δίπλα στο εκκεντρικό, το προχωρημένο, μακριά απ’το mainstream. Πολλές φορές μάλιστα θέλησε να σοκάρει το κατά συνθήκη mainstream με τις επιλογές της. Το ‘Debut’ του 1993, αυτό το θαύμα παραγωγής (Nellee Hooper παρακαλώ) την έκανε εν μία νυκτί σούπερσταρ. Δεν ήταν μόνο Αυτή η φωνή, ήταν και τα τραγούδια, τόσο καλά δουλεμένα κι εφαρμοσμένα πάνω της, σε σημείο να απορείς πώς δεν είχε βγει κάτι παρόμοιο στο παρελθόν. Στο ‘Post’ επανέλαβε την ήδη επιτυχημένη συνταγή, όμως ήταν εμφανές πως μόνο το ‘Hyperballad’ θα χωρούσε στο tracklist του ‘Debut’. Το 1997 την βρήκε σε πιο αφαιρετικά ηλεκτρονικά τοπία με το ‘Homogenic’. Είχε ήδη μπλέξει με τον Mark Bell των σπουδαίων Βρετανών LFO, τον Howie B., τον Graham Massey των 808 State: όλα έδειχναν πως μπορούσε να τα καταφέρει κι εδώ. Μετά το αδιάφορο ‘Selmasongs’, ένα soundtrack για το ‘Dancer In The Dark’ του Lars Von Trier, έφτασε στο peak με το ‘Vespertine’. Ένα χορωδιακής βάσης ηλεκτρονικό άλμπουμ, που έδινε σ’αυτή τη φωνή αγριμιού τα σχοινιά για να την κουμαντάρει μόνο του. Με πρωτεργάτες τους MATMOS και τον Matthew Herbert, η Ισλανδή κεντούσε πάνω από ουρανομήκεις μελωδίες, φωνές από ορχήστρες, άρπες, χίλια δυο όργανα κι οργανάκια. Ήταν η τελευταία φορά που οι πειραματισμοί της ήταν πραγματικά σπουδαίοι.

Στην αναζήτηση της αφαίρεσης, κατέληξε στο ακατανόητο ‘Medulla’ το 2004 (όπου μάλλον μόνο η εμφάνισή της στους Ολυμπιακούς της Αθήνας μας έχει μείνει), και το παντελώς αδιάφορο ‘Volta’ το 2007, απ’το οποίο στη μνήμη έμεινε το ντουέτο με τον Antony– και τίποτα άλλο. Φέτος, κυκλοφορεί το ‘Biophilia’ ως άλμπουμ-εφαρμογή για το iPad της Apple, με τα κομμάτια να λειτουργούν ως applications.

H Björk έπαιζε πάντα στα όρια της πρωτοπορίας. Ήθελε να’ναι μπροστά απ’τα πράγματα, να μην συμβαδίζει απλά με το τώρα. Τα βίντεό της ήταν σκηνοθετημένα απ’τον Nick Knight, τον Michel Gondry, τον Spike Jonze, τον Chris Cunningham. Remix της έχουν κάνει ο μ-Ziq, οι Underworld, o Mika Vainio, o Goldie, o Bogdan Raczynski. Το mainstream της ήταν πολύ λίγο. Αυτό είχε και τις συνέπειές του: στο ‘Volta’ και το ‘Medulla’ ψάχνεις με το φανάρι να βρεις καθαρόαιμη σύνθεση, να ακούσεις κάτι που να θυμίζει ολοκληρωμένο τραγούδι.

Στο φετινό ‘Biophilia’ προσπαθεί να πλησιάσει την ατμόσφαιρα του ‘Vespertine’. Δυστυχώς κι εδώ απουσιάζουν οι ιδέες, και κατά κύριο λόγο αυτό που έκανε το ‘Vespertine’ σπουδαίο: το συναίσθημα. Έχει αφεθεί για άλλη μια φορά στα μαγικά χέρια του Mark Bell, του Matthew Herbert και της Leila Arab, έχει χρησιμοποιήσει διάφορα πνευστά, τρομπόνια, τρομπέτες, και μια 25μελή χορωδία που δίνει στο άλμπουμ μια ηρεμία και μια συνοχή που έλειπε απ’τα 2 προηγούμενά της. Όμως αυτό δεν είναι αρκετό: η φωνή της προσπαθεί να ισορροπήσει στο κενό. Το ‘Moon’ μοιάζει ατελές παρά τη ζεστασιά που αποπνέει, το ‘Dark Matter’ ανέχεται μόνο αν το δεις ως ιντερλούδιο για το επόμενο track, στο ‘Hollow’ υπάρχει κάποια αποτυχημένη προσπάθεια abstract όπερας να χωρέσει σε 4 λεπτά. Δυσκολεύομαι να λάβω στα σοβαρά τους στίχους του ‘Virus’ (“Like a mushroom on a tree trunk/ As the protein transmutates/I knock on your skin, and I am in”), όσο κι αν προσπαθώ να κατανοήσω την ιδιαιτερότητα της Björk. Το ‘Biophilia’ ως concept δείχνει να έχει στηθεί σε έναν ιστό κομματιών, ίσως όχι τόσο απλοϊκών, πιθανότατα όμως με σαφέστατο περίγραμμα για την ίδια τη δημιουργό τους, το οποίο όμως τονίζεται κυρίως απ’την ατμόσφαιρα του άλμπουμ, κι όχι απ’τα ίδια τα τραγούδια και τα συναισθήματα που αυτά αφήνουν.

Και τι μένει τελικά; Οι υπέροχοι αρπισμοί του ‘Cosmogony’. Το ‘Thunderbolt’ για τον θορυβώδη και συνάμα μελωδικό του χαρακτήρα (τα πριόνια του Merzbow μπλέχτηκαν με το ‘All Is Full Of Love’). Και το καταπληκτικό breakbeat ξέσπασμα στο τελευταίο λεπτό του πρώτου single ‘Crystalline’, για να μας θυμήσει πώς ήταν κάποτε το συναίσθημα του να είναι συναρπαστική αυτή η φωνή κι η μουσική της. Προσθέστε και το funky remix του Omar Souleyman ο οποίος απολαμβάνει μεγάλου hype τελευταία:


Ήθελα πραγματικά να μου αρέσει το ‘Biophilia’, σχεδόν προσπάθησα να το αγαπήσω. Αρκετές ακροάσεις μετά, καταλήγω ξανά βυθισμένος στην πλήξη, ψάχνοντας να βρω εκείνη την κόπια (σε γραμμένο cd..) του ‘Vespertine’, που με κάνει να ανατριχιάζω ακόμα και τώρα. Κι ας μην παίζει σε iPad.

 

 

Διάβασε επίσης...
WTF promo της ημέρας: H Bjork οδηγεί και ακούει το νέο της τραγούδι
Αναρωτιέμαι πόσους τρόπους θα βρει η Bjork για να μας τραβήξει την προσοχή, αναμένοντας το νέο της album "Biophilia". Αναμόρφωσε ειδικά το website της. Ξεκίνησε ένα residency τριών εβδομάδων στο Manchester International Festival. Ανακοινώνει ότι θα κυκλοφορήσει το "Biophilia" και σε iphone app album. Ανεβάζει στο site της αποσπάσματα από το "Περί Φύσεως" του ...
Συνέχεια...
Η Bjork κυκλοφορεί app album
H Βjork έχει πιάσει το κλίμα της εποχής γι αυτό και ο νέος της δίσκος θα είναι η χαρά του Apple lover. To 'Biophilia' θα κυκλοφορήσει ως κανονικός δίσκος με τα σχετικά videoclip (ένα εκ των οποίων είναι σκηνοθετημένο απο τον Michel Gondry) αλλά θα κυκλοφορήσει και σαν 'app album'. To 'app ...
Συνέχεια...
Parallel Universe: Thom Yorke
Ο καλλιτεχνικός μικρόκοσμος του Thom Yorke βρίσκεται δίπλα μας επί 20 και πλέον συναπτά έτη, κι η απόπειρα συγκέντρωσης των στοιχείων που καταδεικνύουν τη σπουδαιότητα αυτού, μας οδηγεί και στην καταγραφή των εκτός Radiohead εγχειρημάτων του 45χρονου δημιουργού. Λαμβάνοντας τη σκυτάλη από τον Κώστα Καραμιχάλη, στη στήλη Parallel Universe, παρακάμπτω, πέραν ...
Συνέχεια...
Aκούστε το νέο τραγούδι της Bjork
Στις αρχές του μήνα η Bjork ανέβασε στο site της ένα βίντεο με την ίδια να οδηγεί στους δρόμους της πατρίδας της, Ισλανδίας, ακούγοντας από το στερεοφωνικό του αυτοκινήτου της, από ότι καταλαβαίνουμε, ένα τραγούδι μέσα από το νέο της album “Biophilia“… Πλέον, έχουμε την δυνατότητα να ακούσουμε ολόκληρο αυτό το τραγούδι, ...
Συνέχεια...
Download This: Death Grips – Niggas On The Moon
Το τρίο των Death Grips από το Sacramento χτύπησε απροσδόκητα και πάλι δίνοντας για δωρεάν download ακόμα ένα άλμπουμ σχεδόν επτά μήνες μετά το Government Plates. To άλμπουμ ονομάζεται Niggas On The Moon, είναι - όπως μας ενημερωνει και η ίδια η μπάντα- το πρώτο μέρος ενός δίπλου LP με ...
Συνέχεια...
Video: Björk – ‘Crystalline’
Είχαμε δεί πριν καιρό την φίλτατη Ισλανδή να οδηγεί και να ακούει ένα απόσπασμα (wtf promo indeed!), πριν κανενα μήνα το ακούσαμε επιτέλους ολόκληρο, ακούσαμε ακόμα και το remiχ από τον Omar Souleyman (μεγάλη προσωπικότητα, να τσεκάρετε παρακαλώ τις κυκλοφορίες του στην Sublime Frequencies). E, ήρθε η ώρα και για ...
Συνέχεια...
WTF promo της ημέρας: H Bjork οδηγεί και
Η Bjork κυκλοφορεί app album
Parallel Universe: Thom Yorke
Aκούστε το νέο τραγούδι της Bjork
Download This: Death Grips – Niggas On The
Video: Björk – ‘Crystalline’