Vangelis

Ο ηλεκτρονικός λυρισμός του Βαγγέλη Παπαθανασίου που αγκάλιασε μουσικά τα κατηφή κινηματογραφικά καρέ του Ridley Scott, εξακολουθεί να ηχεί συγκλονιστικά ιδιαίτερος τριάντα χρόνια μετά.

Η απόπειρα διάκρισης ορισμένων εκ των αντιπροσωπευτικότερων στιγμών μιας πολυετούς και πολύκροτης σταδιοδρομίας, μπορεί μοιραία να αποβεί άκαρπη. Σε περίπτωση που εστιάσει κανείς στην αστείρευτη καλλιτεχνικά παρακαταθήκη του Βαγγέλη Παπαθανασίου, ο δείκτης δυσκολίας σαφώς και αυξάνει. Έργα, δε, εφάμιλλα της ηχητικής επένδυσης των μελλοντολογικών σκηνών της μνημειώδους ταινίας Blade Runner, σπανίως παραλείπονται ως σημείο αναφοράς ακόμα κι όταν πέφτει στο τραπέζι μια γενικότερη συζήτηση περί φιλμικών σάουντρακ.

Η ιστορία γύρω απ’ το εγχείρημα είναι λίγο πολύ γνωστή, παρόλο που σπανίως μεταδίδεται εγχώρια από γενιά σε γενιά η αρμόζουσα προσοχή στην πορεία του Vangelis, αποκλειστικό όνομα με το οποίο κυκλοφορεί αδιάλειπτα ο εν λόγω συνθέτης και πολυοργανίστας στα καλλιτεχνικά λημέρια… Ο κινηματογραφιστής που προηγουμένως παρέδωσε εμφατικά τα διαπιστευτήριά του αποσπώντας διθυράμβους του Τύπου, παραληρηματικές αντιδράσεις του κοινού και εν τέλει Όσκαρ, Ridley Scott, επέλεξε να πλαισιώσει τις κινούμενες εικόνες του φουτουριστικού τού θρίλερ, το οποίο κυκλοφόρησε το 1982, με την αρωγή του Παπαθανασίου. Αμφότερες οι πλευρές δικαιώνονται απ’ το αισθητικό αποτέλεσμα και τόσο το φιλμ όσο και το αυθεντικό score του- υποψήφιο για BAFTA και χρυσή σφαίρα- ξετυλίγουν με ευδαιμονία ένα κουβάρι χωροχρονικών περιπλανήσεων έως και τις μέρες μας. Η μουσική του κληρονομιά, ειδικότερα, κατατίθεται μέχρι προσφάτως με εντυπωσιακό τρόπο σε μουσικούς λογαριασμούς, όπως αυτοί των Symmetry και Kuedo.

Vangelis

Το σκηνικό που διαμορφώνει ο Παπαθανασίου είναι απολύτως συνυφασμένο με τις διαγαλαξιακές σκιαγραφήσεις του Σκοτ. Τα πλούσια σε εκφραστικές οδούς θέματά του προσιδιάζουν σε τοπία, εσωτερικά κι εξωτερικά, γνώριμα μα ταυτοχρόνως ασυνήθιστα,  γήινα και απόκοσμα, που ευθυγραμμίζουν τον πειραματισμό με την αμεσότητα. Στέκονται ακέραια στο μεταίχμιο δυο κόσμων· αυτού που διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με το “δοκιμασμένο” παρελθόν και εκείνου, ο οποίος ατενίζει το μέλλον όντας βαθιά στυλωμένος στο παρόν. Αρχής γενομένης απ’ τα κεντρικά μοτίβα των τίτλων και με σταθερή αφοσίωση κι αμείωτη προσήλωση, έως το “Tears In Rain” που θα απλώσει μελαγχολικές νότες σε ένα καμβά, στον οποίο θα δράσει επί της οθόνης ένα απ’ τα συγκινητικότερα και περισσότερο δυστοπικά φινάλε στα χρονικά της έβδομης τέχνης.

Η πηγαία φυσικότητα με την οποία ψηλαφίζει μουσικά κάθε μεταβολή σε μια τεχνολογικά κι επιστημονικά ματαιόδοξη κοινωνία σε αποσύνθεση, όπου οι διακρίσεις πληθαίνουν, τα χάσματα διευρύνονται, η καθημερινότητα υποκινείται μέσω απολυταρχικών πρακτικών, αφοπλίζει. Κι αρθρώνει μια συνθετική άποψη με διάχυτο ρομαντισμό, εγκλωβίζοντας ένα συμφωνικής χροιάς ηλεκτρονικό σύμπαν σε κομμάτια πολλαπλών αναγνώσεων και νοημάτων. Οι  παραπομπές του απαντώνται σε προηγούμενες δουλειές του Βολιώτη δημιουργού, οι οποίες ακουμπούσαν αφενός στην πρώιμη electronica και αφετέρου σ’ ένα μεταμοντέρνο περιβάλλον κλασικότροπης δομής. Με προεξέχουσες, λοιπόν, παραπομπές στη δική του τριάδα δίσκων Heaven and Hell– Spiral– Chariots Of Fire, καταθέτει ένα οικοδόμημα που θεμελιώνεται με αδιαμφισβήτητο πυλώνα τους πάσης φύσεως ήχους των συνθεσάιζερ και την περίπλοκη αξιοποίηση των εξελιγμένων δυνατοτήτων, με τις οποίες εξόπλιζαν οι στουντιακές εγκαταστάσεις τους ευρηματικούς παραγωγούς.

Σταχυολογώντας εκείνα τα χαρακτηριστικά που επιτρέπουν σε αυτό το OST να ορθώνει ανάστημα τρεις δεκαετίες και βάλε, προσκρούεις σε ένα περιπετειώδες μελωδικό αισθητήριο που κρύβει παράλληλα μια ευθύτητα και αυθορμητισμό. Οι ιδέες ακούγονται εύληπτες και συγχρόνως εξεζητημένες. Φερ’ ειπείν, στο συνταρακτικό ρυθμικό σφυροκόπημα του “Blade Runner (End Title)” που συγκεράζει μια μοντέρνα οπτική στην ηλεκτρονική γραφή με αναγεννησιακές new age ιαχές. Αλήστου μνήμης, τόσο η ασύλληπτη διατύπωση στο αισθαντικό μπλουζ του “Love Theme” με τα  λυγμικά φυσήματα του Dick Morissey από σαξοφώνου, όσο και η δραματική ένταση που υποβόσκει στο “Wait For Me”, ώστε να τονίσει την παραδοξότητα στο ρομάντζο μεταξύ μιας ρεπλίκας-τεχνητού ανθρωποειδούς που προορίζεται για κάθε λογής εκμετάλλευση και ενός ανθρώπου-κυνηγού παραστρατημένων ρεπλικών, ρόλος θαυμάσια ενσαρκωμένος απ’ τον Harrison Ford.

Blade Runner

Θύμησες συναισθηματικής παράλυσης θα τονίζονται εσαεί κι απ’ το “Blush Response”, με τις πλατιές γραμμές των υπερβατικών synths και τους πλαστικούς ρυθμούς, καθώς βιώνουμε μέρος του διαλόγου ανάμεσα στους ερωτοχτυπημένους. Το “Blade Runner Blues” δεσπόζει με επίκεντρο μια ambient πλατφόρμα για να στηθούν οι μπλουζ ιστορίες, τις οποίες “αφηγούνται” ξανά οι συνθετητές. Το σπαραξικάρδιο ρέκβιεμ (“Rachel’s Song”) στη ρεπλίκα Rachel, συγκροτείται από αιθέρια γυναικεία φωνητικά που δρουν σαν επιπρόσθετο όργανο πλάι στις σταλαγματιές των πλήκτρων. Όσο για την παράταιρη τζαζ/R&B στιγμή του “One More Kiss, Dear”(φωνή-Don Percival,στίχοι-Peter Skellern) και τις ανατολίτικες προθέσεις των “Tales Of The Future”(με το μικρόφωνο στον εκστασιασμένο Ντέμη Ρούσσο) και “Damask Rose”, θα λέγαμε πως βρίσκουν χώρο να σφηνώσουν στο υποσυνείδητο.

Η ενιαία αισθητική του άλμπουμ λειτουργεί ευφυώς και εκτός κινηματογραφικών συνθηκών. Σε κάθε περίσταση, είναι κομμάτι δύσκολο να συγκρατήσεις τις neo-noir αναπαραστάσεις του Ridley δίχως τις γενναιόδωρες σε μελωδική ευφορία βινιέτες του Vangelis (το ξανάπα!) και τούμπαλιν. Στις πιανιστικές μεσογειακές πνοές του “Memories Of Green”θα έπρεπε μια ανακουφιστική στροφή του σεναρίου και ναι υπάρχει κι αυτή. Αντιστοίχως καθησυχαστικό γεγονός, αποτελεί αυτό που θέλει το σάουντρακ να φτάνει στις προθήκες των δισκοπωλείων 12(!) χρόνια μετά την έκδοση της ταινίας. Η επαυξημένη επανέκδοσή του, οι ανεπίσημες εκδοχές του, κι η επανεκτέλεση μερών του από άλλους,συνέβαλαν με τη σειρά τους στη συνολική αύρα.

Καθώς τριγυρνάς στα σοκάκια των ελληνικών πόλεων κατά το διάστημα στο οποίο οι σωροί των σκουπιδιών κάνουν επιβλητικά αισθητή την παρουσία τους, με τα ακουστικά να σε συνδέουν με τις οπτικοηχητικές αναμνήσεις του Blade Runner, διακόπτεις το βηματισμό σου και κοντοστέκεσαι εμβρόντητος μπροστά σε ένα ζοφερό τοπίο. Ο χρόνος θα φανερώσει αν είναι το σύγχρονο ανάλογο του φανταστικά μεταποιημένου Λος Άντζελες στα 2019, που στέγασε την πολιτεία-βαβέλ του Ridley Scott.

Διάβασε επίσης...
Prometheus: Trailer του all-star blockbuster
Ένα ακόμη trailer για ένα από τα πιο πολυαναμενόμενα καλοκαιρινά blockbusters είναι εδώ και αυτή τη φορά αναφερόμαστε στο φιλόδοξο Prometheus του εμπορικού Ridley Scott το οποίο είναι κατά κάποιο τρόπο prequel του Alien και είναι εντυπωσιακότατο. Η σύνοψη του IMDB αλλά και τα taglines στο trailer μιλούν για μια ομάδα ...
Συνέχεια...
Diaries of A Film Buff #13
Aν ισχύει πως ό,τι κάνει κάποιος την πρώτη μέρα του χρόνου θα το κάνει για όλο το έτος, τότε ένα είναι το σίγουρο πως θα βλέπω ταινίες μανιωδώς και το 2014. Μέχρι να φτάσουμε στην πρώτη βδομάδα του 2014 όμως, έχουμε αρκετές και καλές ταινίες που έχουν μείνει από το ...
Συνέχεια...
At The Crossroads
Συγκεντρώνοντας ορισμένες (μόνο) αξιόλογες περιπτώσεις καλλιτεχνών και σχημάτων, που συνέβαλαν αποφασιστικά στο αντάμωμα ελληνικής μουσικής παράδοσης και ξενόφερτων ηχητικών προσανατολισμών. Διασχίζοντας τις δεκαετίες στα καθ’ ημάς, παρατηρούμε πότε εμβρόντητοι και άλλοτε με χασμουρητά τα δυτικά και λοιπά καλλιτεχνικά ήθη να συναντούν την παράδοσή μας. Από τα σπάργανα της προηγούμενης κιόλας εκατονταετίας, ...
Συνέχεια...
To νέο επικό trailer του Prometheus του Ridley Scott
Όπως όλα δείχνουν, το περίφημο νέο project "Prometheus" του Ridley Scott θα είναι ένα από τα σπουδαιότερα blockbusters του καλοκαιριού, και το ολόφρεσκο full trailer της ταινίας που παρουσιάστηκε στο WonderCon επιβεβαιώνει και πάλι την δικαιολογημένη αναμονή για την ταινία - prequel της θρυλικής σειράς ταινιών Alien. To full trailer - ειδικά τα ...
Συνέχεια...
5 Σημαντικές Επανεκδόσεις Άλμπουμ Ηλεκτρονικής Μουσικής του 2013
Πέντε επανεκδόσεις διαχρονικών  άλμπουμ από το χώρο της ηλεκτρονικής μουσικής που αξίζει και με το παραπάνω να θυμόμαστε από το 2013. Σε cd, βινύλιο και ψηφιακή μορφή.   VANGELIS – Blade Runner [High Fidelity, πρώτη επανέκδοση σε βινύλιο / πρώτη έκδοση: 1994] Επιτέλους, μετά από χίλια μύρια κύματα τούτο το τοτέμ για ηλεκτρονικάριους και μη ...
Συνέχεια...
Η χρονιά του Michael Fassbender
Ο Γερμανοιρλανδός ηθοποιός παίρνει σειρά στην κούρσα της κατάκτησης των media και των ονειρώξεων γυναικών και ανδρών και δηλώνει υποψηφιότητα για να πρωταγωνιστήσει φέτος στα media και στα (υγρά) όνειρά τους. Μετά τον (ημίτρελο) James Franco και τον (γλυκούλη) Ryan Gosling είναι η σειρά του Michael Fassbender, φαίνεται, να εμφανίζεται ...
Συνέχεια...
Κινηματογραφικά Soundtracks Ηλεκτρονικής Μουσικής Μέρος Β’
... Και η κινηματογραφική εξερεύνηση συνεχίζεται... (εδώ το Α' μέρος) John Carpenter & Alan Howarth - Escape From New York [1981, ταινία του John Carpenter] Όταν στο τραπέζι πέφτει το όνομα του John Carpenter, ακαριαία ξεπροβάλλουν οι θύμησες από τα Escape From New York, The Thing, Halloween, Assault On Precinct 13 και The ...
Συνέχεια...
Νέο trailer για τον Prometheus του Ridley Scott
Κάθε trailer είναι και πιο εντυπωσιακό και η προσμονή μεγαλώνει για την πολυαναμενόμενη νέα ταινία του Ridley Scott. O "Prometheus" έρχεται στις 8 Ιουνίου σε 3D, 2D και IMAX 3D, και το γεγονός ότι θεωρείται η ταινία του φετινού καλοκαιριού επιβεβαιώνεται κάθε φορά που ο έμπειρος σκηνοθέτης μας προσφέρει μερικά λεπτά ακόμα από ...
Συνέχεια...
Prometheus: Trailer του all-star blockbuster
Diaries of A Film Buff #13
At The Crossroads
To νέο επικό trailer του Prometheus του Ridley
5 Σημαντικές Επανεκδόσεις Άλμπουμ Ηλεκτρονικής Μουσικής του 2013
Η χρονιά του Michael Fassbender
Κινηματογραφικά Soundtracks Ηλεκτρονικής Μουσικής Μέρος Β’
Νέο trailer για τον Prometheus του Ridley Scott